گذارند و به تمام فرنگستان حمل مىشود ، و انجير به اين خوبى نديده بودم . در ريجات چهار فرسخى زهاب « 10 » ، انجير بسيار خوب و بىدانه هست اما به اين درشتى و شهد نمىشود . در وسط باغچه‌هاى شهر همه قسم ميوه‌هاى سردسيرى و گرمسيرى هست . و از ييلاقات و بلوكات اطراف ازمير هم خيلى تعريف و توصيف نمودند . و در سر قبرستانشان سروهاى بسيار سبز و خوشكل كاشته و به عمل آورده‌اند . و دو چشمهء پرآب بسيار گوارا در وسط شهر است كه با ماشين آب به عمارات بالا هم مىرود . و اين ولايت تاجرنشين و از اروپا و از آسيا و امريكا در اينجا جمع آمده و تجارت مىكنند . و متاع خودش زرت « 11 » و جو و كشمش و توتون و كنجد و ترياك و قالى و انجير و بلموت است . و بلموت ميوهء جنگلى است كه خارش را مىگيرند و براى دباغى به فرنگستان حمل مىشود . و ديوان دولت عثمانى از اين امتعه عشر ماليات برمىدارند ، اما گمرك‌شان بسيار است خاصه گمرك توتون و تنباكو . قنسولگرى و اتباع ايرانى و از هشت دولت در اينجا قونسولات هست . و از جانب دولت عليهء ايران آوانس بيگ است كه از ارامنهء همين جاست . و تبعهء ايران در شهر و قراء اطراف قريب دويست نفر مىشود كه سى چهل نفر آنها تاجرند . و اسامى تجار معتبر ايرانى از اين قرار است : حاجى عبد الكريم سلماسى ، حاجى ميرزا على سلماسى ، حاجى هادى سلماسى ، ميرزا حسن اصفهانى ، آقا محمد باقر اصفهانى [ و ] حاجى محسن اصفهانى . و متاع ايران كه در اينجا تجارت مىشود : شال و نيل [ و ] تنباكوى اصفهان و كاشان و مازوج و ابريشم و فرش قالى فراهان و خراسان و ترياك مختصرى كه به فرنگستان حمل مىكنند .

--> ( 10 ) - اصل : ذهاب Zohab ضبط شده است در حالى كه صحيح آن Zohab است با « ز » نه ذال معجمه . ( 11 ) - اصل : زرد .