بسيار كم ، ولى مخارجشان بىشمار . و مردان نسبت به ايشان مسلوب الاختيارند . و نسوان را چندان پرده و حجابى نيست . زن و مرد اغلب با يكديگر مخلوط در كالسكه‌هاى بزرگ كرايه مىنشينند و به تفرج مىروند . و غالب زوجات اعيان از چراكسه است . رسوم چراكسه و چراكسه « 33 » طايفه [ اى ] از مسلمين [ هستند ] و رسم آنها اين كه مردان آنها اغلب مشغول راهزنىاند ، و اطفال خود را از ابتدا به خانهء دهاقين مىسپارند . بعد از آنكه به سن نه سالگى رسيدند اگر دختر است مى - فروشند ، اگر پسر است باز در خانهء پدر نمىآيد تا سن بيست سالگى ، آن وقت در خانهء پدر مىآيند و با او همدستى مىكنند . و از بابت تربيت اطفالشان حقوقى به دهاقين مىدهند . و اين صباياى چراكسه را اعيان در طفوليت خريده و تربيت مىنمايند ، و بدون عقد و نكاح به زناشوئى برمىگيرند . بديهى است كه چون چراكسه مسلمان‌اند خريد و فروش آنها موافق شرع انور صحيح نيست ، و بدون عقد و نكاح تصرفشان جايز نه ، و نمىتوان گفت اولاد اينها چه حالت به هم مىرساند . « من نگويم اگر از اهل دلى خود تو بگوى . » نسوان سلطنتى و نسوان سلطنتى هم بيشتر از چراكسه است . و در خانوادهء سلطنت معمول است كه صباياى چراكسه را خريده و تربيت مىكنند و اقسام هنرها به آنها مىآموزند . بعد از تربيت بعضى را سلطان و خانوادهء سلطنت متصرف مىشوند و برخى را با لباس و اساس به اعيان مىبخشند . مسلكهاى مختلف و در اين شهر از هر اقليم و هر مملكت اشخاص گرد آمده . مرد رندان دو عالم همه اينجا جمع‌اند * كافر و ارمنى و گبر و نصارى و يهود و مسلمانان و كافر همه مخلوط و گريز و پرهيز و اسلام و كفرى نيست ، و كافر و مسلمان را اسباب امتيازى نه . مردان به وضع فرنگيان لباس دارند و مسلم و كافر زلفها زده و فينه بر سر مىگذارند . غالب البسهء نسوان نيز به وضع فرنگيان است . نظرى به اوضاع عثمانى خانه‌ها بسيار عالى و كيسه‌ها تهى و خالى است . مساجد و معابد بىنظير و عديل ، و نمازخوان كم‌ياب و قليل .

--> ( 33 ) - چركس Charkas ، يكى از اقوام ساكن در قفقازيه ( لطفا به اضافات نگاه كنيد ) .