به سنگ مرمر و بعضى را شبيه به سنگ سماق ساخته‌اند . و چندجا سنگ سماق اصل به ديوار نصب و بر او اشكال ماهى و غيره منقور است . و سقف مسجد پاره [ اى ] جاها خاتم‌سازى و طلاكارى است و نقاشى قديم كه منطلس شده . زير گنبد بزرگ اشكال چهار ملائكه « 19 » كشيده‌اند ، و هشت لوح در ديوارهاى مسجد است كه بر او اين اسامى [ را ] با طلا نوشته‌اند : « اللّه و محمد و على و فاطمه و حسن و حسين و ابا بكر و عمر و عثمان . » درهاى مسجد نه باب و اين درها يا از خاتم يا از برنج و آهن است . [ و ] هشت شمعدان سنگ مرمر است كه قطر شمع هريك ، يك چارك متجاوز است . چهل - چراغها و شمعدانها و گوها آويخته‌اند . در جنب مسجد سه خلوت است و در خلوتها اطاقها هست كه هريك مخصوص چيزى است : دو اطاق كتابخانه و محل قرآنها و رحلها است . و كتابخانهء آن بسيار معتبر است و اغلب كتب يافت مىشود . دو اطاق اسباب چراغ و سوخت چراغها است . چند اطاق محل فرشها و پرد [ ه ] هاى مسجد است . دو سه اطاق هم فراشخانه و محل خدام است . مسجد سليمانيه اين محله و مسجد از بناهاى سلطان سليم خان اول پسر سليم خان است ، كه شهر سليمانيه نيز از بناهاى اوست . و تاريخ بناى مسجد در سردر موسوم به باب خياطانه ، عربى به خط ثلث نوشته شده و حاصل مضمونش آنست كه « به امر سلطان سليمانخان در جمادى الاول سنهء نهصد و سى و هفت بناى اين مسجد شده و آخر شهر ذيحجة الحرام همين سنه به اتمام رسيده است و در سنهء هزار و دويست و هشت سلطان عزيز خان تعمير نموده است . » و اغلب وضع بناى اين مسجد شبيه به مسجد اياصوفى است . و چهار ستون بلند يك پارچهء مرمر در اين [ مسجد ] هست كه خيلى تعريف دارد . و اين مسجد در محل مرتفعى واقع شده كه مشرف بر بوغاز و اغلب عمارات شهر است . و قبر سلطان سليمان خان بانى ، در جنب مسجد است ، و گنبد و صحن و قبرستانى دارد كه متفرقه مدفونند . در زير يك گنبد بزرگ چند مقبره است : يكى قبر سلطان سليمان اول است ، كه تولدش در نهصد و جلوسش در نهصد و بيست و شش ، و فوتش در نهصد و هفتاد و چهار است . و يكى مقبرهء سلطان سليمان خان ثانى

--> ( 19 ) - اصل : ملئكه .