آنچه كه در گزارش سپهر دربارهء اردوكشى اردشير ميرزا به لرستان جلب توجه مىكند ، شش ماهى است كه صرف پيمودن راهى مىشود كه به طور معمول در يك ماه پيموده مىشده است . جالب‌تر اين‌كه او در اين مدت به كار سرزمين‌هايى مىپردازد كه جزء قلمرو شاهزادهء نيرومندى چون خانلر ميرزا هستند و در پايان بىهيچ پيروزى چشمگيرى در چمن على آباد - اطراف اليگودرز - با خانلر ميرزا ديدار مىكند . اگر به تاريخ حركت اين شاهزاده از تهران و آمدنش به خرم‌آباد ( ربيع اول 1265 / بهمن 1227 ، شوال 1265 / شهريور 1228 ) درست بنگريم و آن را با زمان كوچ بهاره و پاييزهء كوچ‌نشينان لرستان بسنجيم ، شايد اين مسئله توجيه شود . چنين به نظر مىرسد كه اردشير ميرزا با توجه به شرايط آن روز نمىخواست خود را درگير مردم لرستان نمايد زيرا اگر در بهار 1228 خورشيدى به خرم‌آباد مىرسيد ، درست هم‌زمان با آمدن ايل از گرمسير بود و به ناچار درگيرىهاى شديدى پيش مىآمد ، به‌گونه‌اى كه شايد نمىتوانست در خرم‌آباد استقرار پيدا كند ؛ از اين‌رو در ماه شهريور ، كه زمان آماده شدن كوه‌نشينان لرستانى براى كوچ پاييزه است ، به لرستان آمد تا از درگيرهاى احتمالى پيش‌گيرى كند . گزارش‌هاى وقايع‌نگاران رسمى درباره برخورد اردشير ميرزا با مردم لرستان از چند ده واژه فراتر نمىروند : « پس [ اردشير ميرزا ] از راه بروجرد به لرستان روى نهاده از معاريف طوايف بيرانوند و سگوند و دلفان متمردين و مفسدين آنها را بگرفته به سياست رسانيد و به حضرت سلطنت فرستاد . » « 1 » يا « اردشير ميرزا . . . و سهام الدوله . . . بعد از انتظام گلپايگان و خوانسار . . . روانه لرستان شدند اشرار قبايل بيرانوند و سگوند و غيره را به دست آورده مغولا به دربار همايون فرستاده » « 2 » و نيز « اردشير ميرزا . . . بعد از نظم گلپايگان و خوانسار از راه بروجرد روانه لرستان و خوزستان گشت و اشرار قبايل بيرانوند و سگوند و ديگر طوايف را مأخوذ داشته به صحبت نگهبانان ، روانهء دار الخلافه فرمود و از لرستان به دزفول و شوشتر سفر كرد » « 3 » . پيش از اين ديديم كه بيرانوندها به بروجرد يورش بردند و آنچه كه نصيبشان گشت

--> ( 1 ) . هدايت ، روضة الصفا ، ج 10 ، ص 363 . ( 2 ) . خورموجى ، حقايق الاخبار ، ص 88 . ( 3 ) . سپهر ، ناسخ التواريخ ، ج 3 ، ص 126 .