حسنعلى خان افشار

36

سفرنامه لرستان و خوزستان ( فارسى )

قلعهء فهره به همراه مردم خود سر به شورش برداشت . خانلر ميرزا پس از دستگيرى سهراب خان و ديگر سران بختيارى از چمن على آباد به سوى قلعهء فهره شتافت و با محاصرهء آنجا نبردى سخت ميان دو طرف درگرفت . سرانجام با فرار خانجان خان قلعه به دست خانلر ميرزا افتاد ؛ او نيز قلعه را ويران كرد و گروهى را به بند كشيد و رهسپار دار الخلافه نمود . « 1 » سركوبى طايفهء بسحق بسحق يا بساك يكى از چهار طايفهء ايل ممىوند - از ايل‌هاى چهارلنگ بختيارى - است و بربرود ، يكى از دهستان‌هاى بخش مركزى شهرستان اليگودرز ، سردسير آنهاست . « 2 » آنها نيز در آغاز پاييز 1265 ق . / 1227 ش . يكى از دهكده‌هاى جاپلق را به غارت بردند و بر پايهء گزارش سپهر چهل و پنج نفر از مردم آن دهكده را گردن زدند . ازاين‌رو خانلر ميرزا در بازگشت از سركوبى خانجان خان بسوى آنها شتافت . بساك‌ها كه در حال كوچ پاييزه بودند ، غافلگير شدند ، بنابراين خانلر ميرزا آنها را سركوب كرد و شصت تن از آنها را سر بريد ؛ بقيه نيز به كوه‌ها گريختند و سپاهيان شاهزاده گوسفندانشان را به غارت بردند . « 3 » ب : خرم‌آباد خرم‌آباد بزرگ‌ترين شهر كوه‌نشينان لرستان و تنها مركز آنها به هنگام اقامت در سردسيرها است . اين شهر در سنجش با شهرهاى دشت‌نشينان وجوه تمايز بسيارى دارد و درگذر تاريخ رشد و رونق خود ، سخت زير نفوذ زندگى دامپرورى لرستان بوده است : زندگى كوچ‌نشينى آن را به صورت شهرى موسمى درآورده‌بود كه در آغاز بهار با آمدن ايل از گرمسير شكوه و بالندگى مىيافت و بازارش رونق مىگرفت ولى در پايان شهريور كه ايل آهنگ گرمسير مىكرد ، دهكده‌اى خاموش در دامن سفيدكوه مىشد و تا بهار

--> ( 1 ) . نك : سپهر ، ناسخ التواريخ ، ج 3 ، ص 110 ؛ لسان السلطنه ، عبد الحسين ، خلاصة الاعصار فى تاريخ بختيار ، ص 516 ؛ خورموجى ، حقايق الاخبار ، ص 80 ؛ هدايت ، روضة الصفا ، ج 10 ، ص 508 . ( 2 ) . نك : امان اللهى بهاروند ، سكندر ، قوم لر ، ص ص 106 ، 197 . ( 3 ) . نك : سپهر ، ناسخ التواريخ ، ج 3 ، ص 110 : هدايت ، روضة الصفا ، ج 10 ، ص 508 .