مىشود . يكى از آنها غزال است كه در روستاى چمشك پشت تنگ آب كوگان و كمى پايين‌تر از چمشك زير تنگ آب طايى به آن افزوده مىشود . كانون‌هاى آبگير اين دو شاخه از هشتاد پهلو تا تخت سادات و ديگر كوه‌هاى پيرامون امامزاده سيد على گسترده شده‌اند . شاخهء ديگر از روستا و منطقهء اوسر ( آبسر ، آب‌سرد ) ، در پاى ديوارهء دهليچ ، سرچشمه مىگيرد و پس از گذر از روستاى قلعه نصير در روستاى بر آفتاب با شاخهء نخستين يكى مىشود و به نام‌هاى چولهول و افرينه به كشكان مىريزد . 39 . از دامنه‌هاى غربى كوه‌هاى « كل اسپى » و « كوه گرد » سرچشمه مىگيرد و پس از عبور از ميان دره‌ها و كوه‌هاى منطقه در پل زال به صيمره ( كرخه ) مىپيوندد « 1 » . 40 . نك : ص 190 ، يادداشت 52 . 41 . پيشينه و تاريخ شهرها به‌ويژه ريشه‌شناسى نام آنها يكى از دشوارترين ، مبهم‌ترين و بحث‌انگيزترين موضوع‌هاى دانش جغرافياى تاريخى است ، اما با وجود اين همه دشوارى از گذشته‌هاى دور نيز مورد توجه پژوهندگان اين رشته بوده است و كوشش‌هاى بسيارى هم در اين راه صورت گرفته است كه بيش‌تر آنها به سبب حساسيت‌هاى يادشده اينك بيهوده به‌نظر مىرسند و در ميان پژوهشگران زمان ما به ريشه‌شناسىهاى افسانه‌اى شهرت يافته‌اند . شهر خرم‌آباد كه بزرگترين شهر كوه‌نشينان لرستانى است نيز از اين قاعده به دور نمانده است . يكى از گزارشگران قرن 19 مىنويسد : در حين صحبت اردشير ميرزا معنى خرم‌آباد را براى من نقل كرد : در باب خرم‌آباد ذكر مىنمايند كه اين شهر را شخصى موسوم به خرم شاه بانى شده . در زمان خيلى بعيدى درياچه‌اى بود . وقتى درياچه مفقود گرديد در آن زمين درّهء خرمى نمودار شد « 2 » . محمود ميرزا نيز مىنويسد : خرم‌آباد از قرار تقرير بعض تحريرات ، شهرى بود كه سابقا خرم شاه نامى از آتش‌پرستان او را بنا گزارده و آن شهر به مرور زمان منهدم ، چنان‌كه الآن منار و

--> ( 1 ) . نك : ايزدپناه ، آثار باستانى و تاريخى لرستان ، ج 2 ، ص ص 12 و 20 ؛ راولينسون ، گذر از زهاب به خوزستان ، ص ص 73 - 74 و 133 - 134 ( 2 ) . چريكف ، سياحتنامهء مسيو چريكف ، ص 51 .