حسنعلى خان افشار

216

سفرنامه لرستان و خوزستان ( فارسى )

سى ميلى شمال غربى دزفول ، به سر مىكرده‌اند . « 1 » جمعيت طوايف بيرانوند بوسيلهء راولينسون حدود 2500 خانوار « 2 » ، ا . هوتوم شيندلر حدود 7000 خانوار « 3 » ، ويلسون ، رابينو و كيهان حدود 10000 خانوار « 4 » ، نويسندگان « ايران » حدود 7000 خانوار « 5 » و نويسندگان « ايران شهر » حدود 3250 خانوار « 6 » ، برآورد شده است . « 7 » 20 . از ايلات بزرگ لرستان و نيز نام دهستانى در بخش زاغه است كه در جنوب غربى آن قرار گرفته است « 8 » . سگوند يكى از سه شاخهء بزرگ باجولوند مىباشد كه در فهرست‌هاى روزگار قاجار از نام آن ياد شده و در بسيارى از منابع به نقش چشمگير آنها در حوادث - به‌ويژه حوادث روزگار شاه‌مرد - اشاره كرده‌اند « 9 » . قلمرو اين ايل كوچ‌رو از سردسيرهاى زاغه تا گرمسيرهاى پشتكوه ( دامنه‌هاى جنوبى كور ) بوده است و اكنون نيز ، علىرغم ماندنشان در ييلاق ، آن را حفظ كرده‌اند . شاخه‌هاى عمدهء آن عبارتند از : رحيم‌خانىها در شوش و اطراف آن ، علىخانىها در زاغه . ازاين‌رو ، علىخانىها بيش‌تر در جريان حوادث لرستان نقش داشته‌اند و تاكنون نيز ساختار سنتى خود را حفظ كرده‌اند . ازاين‌رو مهم‌ترين تيره‌هاى آن عبارتند از : قلى ، علىدوس ، زينل ، حاجى مشه ، مختوا ، ساكى ، صوفىوند ، پمه‌حر ، سگوند حيرده ، ماكنالى ، حسن گايار ، فقير و . . . « 10 » سبب نامگذارى سگوند به درستى روشن نيست و نه در منابع كتابى و نه منابع

--> ( 1 ) . Wilson , p . 22 ; M . L . Rabino , Les tribus du Louristan , Paris , 1918 , p . 21 ; Persia , p . 379 . ( 2 ) . Reulinson , p . 107 . ( 3 ) . " Reisen im Sudwestlichen Persien " , pt . 4 , Zeitschrift der Gesellschaft fur Erdkunde zu Berlin 14 , 1879 , p . 87 . ( 4 ) . Wilson , p . 22 ; Rabino , p . 21 ; Kayhan II , p . 67 ( 5 ) Persia , p . 370 . . ( 6 ) . Iransahr , Tehran , 1942 s . / 1963 , I , p . 147 . ( 7 ) . EIr . , IV . p . 5 . ( 8 ) . نك : ساكى ، جغرافياى تاريخى و تاريخ لرستان ، ص ص 156 - 158 ؛ سازمان جغرافيايى كشور ، فرهنگ آبادىهاى ايران ، ج 6 ، ص 217 . ( 9 ) . نك : لايارد . . . ، سيرى در قلمرو بختيارى ، ص 33 ؛ چريكف ، سياحتنامهء مسيو چريكف ، ص 44 ؛ راولينسون ، گذر از زهاب به خوزستان ، ص 152 ؛ مقدمه ، ص ص 41 - 42 . ( 10 ) . نك : ساكى ، جغرافياى تاريخى و تاريخ لرستان ، ص ص 157 - 158 ؛ امان اللهى بهاروند ، قوم لر ، ص 160 .