4 . اين نوع ريشه شناسىهاى سنتى و اين‌گونه داورىهاى نادرست دربارهء اقوام كهن ايران زمين در تاريخ كشور ما پيشينه‌اى دراز دارد . دو علت عمده براى آن مىتوان برشمرد : نخست ، اين امر ريشه در تاريخ اساطيرى ايران دارد : از هنگام ورود اقوام آريايى به سرزمين ايران چنين لقبى به اقوام بومى و صاحب تمدن ، به ويژه اقوام ساكن در نواحى كوهستانى شمال و غرب كشور ، داده شد . و ديگر ، ناآگاهى نويسندگان اين دست مطالب از پيشينه مردم ايران كه با ورود اسلام پديد آمد ، سبب شد تا در مورد شهرها و مناطق كوهستانى و كهن ايران ، افسانه‌هاى گوناگونى ساخته شود . افسانه‌هايى كه به‌طور طبيعى تابع جهت‌گيرىهاى سياسى نويسندگانشان بود . اگر تاريخ پرماجراى مردم كوه‌نشين و بيابان‌گرد ايران را در نظر آوريم و به رابطهء آنان با مردم شهرنشين - به ويژه طبقهء ديوانسالار و ماليات بگير - نيز توجه كنيم ، به درستى در مىيابيم كه درج اين‌گونه مطالب در مورد قومى چون قوم لر - با توجه به كاركرد تاريخى آن - چندان شگفت‌انگيز به نظر نمىرسد . نگاهى به گزارش نويسندگان دورهء اسلامى دربارهء وجه تسميه و پيشينهء تاريخى قوم لر گواهى بر درستى سخن بالا است . « 1 » 5 . از جمله موضوعاتى كه توجه جهانگردان را نيز به خود جلب كرده است پرداختن به راه‌هاى ارتباطى لرستان و خوزستان است كه به اعتبار رونق و ميزان به كارگيرى آنها ، هر يك را شرح مىدهيم : راه جايدر يا سيمره طولانىترين ، اما آسان‌ترين آنها است كه بيش‌تر اردوكشىها و كاروان‌هاى بزرگ از آن مىگذشته‌اند . مسيرش از خرم‌آباد به چگنى ( عبور از پل كشگان ) ، كوهدشت و طرهان و رومشگان بوده است . از آنجا مىتوانسته‌اند با واردشدن به درهء سيمره يا با عبور از ديوارهء كور از طريق پشتكوه به دزفول بروند ، يا با گذر از جلگهء جايدر و دنبال كردن مسير رودخانه از طريق حسينيه به خوزستان وارد مىشوند . راه كيالو كه نسبتا كوهستانى و پر از تپه ماهور است . گذشته از دشوارىها ، گردنهء كيالو نيز از مطلوب‌ترين و تا حدودى پررفت‌وآمدترين راه‌هاى ياد شده است و در روزگار شكوه خود بسيار مورد توجه بوده است . ازاين‌رو در مسير آن به فاصله‌هاى معين براى استراحت و شب جاى مسافران قلعه‌هايى ساخته شد كه امروزه نيز

--> ( 1 ) . نك : مستوفى ، حمد الله ، تاريخ گزيده ، ص ص 537 - 538 ؛ ادموند . . . ، دو سفرنامه دربارهء لرستان ، ص ص 21 - 22 .