و در اين جنگل كوه‌ها راه مىرود . [ 48 ر ] [ تفصيل كوه‌ها و رودخانه‌هاى لرستان ] ( 36 ) از حد بروجرد تا خاك خوزستان « 1 » چهار سلسلهء بزرگ و سخت ، بلند ، نامى ، كوه است . و چهار گدوگ دارد . و باز ميان اين كوه‌هاى نامى ماهوركوه ، دره [ اى ] سنگلاخ و بد است . اسم اين چهار گدوگ به خاكپاى اقدس همايون شاهنشاهى عرض مىشود : گدوگ اول پونه و رازان ، گدوگ دويم شهنشاه ، گدوگ سيم دهليچ « 2 » ، چهارم « 3 » گدوگ كيالان . و بدترين اين گدوگ‌ها كيالان است - [ كه خانزاد ] از آن گذشته - دهليچ « 4 » و بعد پونه . ليكن گدوگ شهنشاه نسبت با اين‌ها هموارتر است . و چهار رودخانه هم رونده مىگذرد ، از خاك لرستان تا خاك خوزستان « 5 » : اول ، رودخانهء شهر خرم‌آباد ( 37 ) است . دويم ، رودخانه ما بين گدوگ دهليچ « 6 » و شهنشاه نزديك به قلعهء نصير خان جودكى ( 38 ) ، ليكن كوچكتر است . سيم ، رودخانهء زال كه آن طرف كيالان است ( 39 ) . چهارم رودخانهء بلارود ( 40 ) است كه حد وسط « 7 » خاك خوزستان « 8 » و لرستان است . و بزرگترين اينها رودخانهء بلارود و زال است . ديگر عرض قابلى به خاكپاى مبارك ندارم . [ 53 پ ] [ احوالات شهر خرم‌آباد ] شهر خرم‌آباد ( 41 ) نزديك به بروجرد است . در تابستان يك شب خوابيده ، در زمستان دو شب خوابيده ، از بروجرد به خرم‌آباد مىروند . [ اصل و تركيب شهر ] . . . اصل شهر و تركيب شهر به‌طور عرض است كه شهر خودش در تنگهء دو كوه واقع شده ، يك كوه بلندى است كه پيش روى شهر وقوع شده ، نيم فرسخ به شهر دور است ( 42 ) . طرف جنوبى قدرى وسعت دارد ، بازكوه است ، بزرگ سلسله افتاده ( 43 ) ، آن كوه

--> ( 1 ) . در اصل : عربستان . ( 5 ) . در اصل : عربستان . ( 2 ) . در اصل : دهليز . ( 4 ) . در اصل : دهليز . ( 3 ) . در اصل : چهاريم . ( 6 ) . در اصل : دهليز . ( 7 ) . در اصل : حد وسّد . ( 8 ) . در اصل : عربستان .