روى گونسالس دو كلاويخو ( مترجم : مسعود رجب نيا )
352
سفرنامه كلاويخو ( فارسى )
ميبرد . بايد در نظر داشت كه اين همان محلى نيست كه ويليام روبروك ( William of Rubruck ) به آنجا رفت است و در پاى كوه آرارات واقع است و نام آن را Cemanum كه عربى آن مىشود ثمانين يعنى شهر « هشتاد » مينويسد . از اين گذشته كلاويخو از نوجويه ( Naujua ) ( كه شايد نوجوى باشد ) نام ميبرد . اين نام را نميتوان با نخجوان كه روبروك آن را Naxua مينويسد و نام عربى آن نشوادست يكى دانست . شهر نخجوان در سمت چپ شمال مسير ارس واقع است و جغرافيون مسلمان از آن دقيقا و مفصلا توصيف كردهاند . ص 151 س 9 - طغتمش كه در 1406 م / ( 809 ه . ) درگذشت . خان قبيلهء زرين قبچاق و رقيب تيمور بود كه سرانجام از تيمور شكست يافت . متن اصلى درينجا نوشته است « هشتاد سال اما تاريخ حملهء طغتمش به ارمنستان و آذربايجان در واقع 787 ه . يا 1386 م . است . ص 153 س 5 - به نزهة القلوب ص 89 تحت نام مرند نگاه كنيد . ص 153 س 8 - آثار مزبور گويا از ويرانههاى شهر باستانى Autaxita باشد . ص 154 س 8 - نام Nnr - ad Din كه بمفهوم « روشنى آئين ( اسلام ) » است ، براى يك مسيحى شگفتانگيز به نظر مىرسد . بدون ترديد اين نام را تيمور برين مرد تحميل كرده است . همچنانكه بعدها همين عمل را در مورد پسر اين حاكم رواداشت . ص 156 س 4 - چون تيمور نوهء خويش عمر ميرزا را به نيابت سلطنت و واليگرى ايران فرستاد ، امير جهانشاه را فرستاد تا مراقب آن شاهزادهء جوان باشد . چه تيمور او را مسئول همهء حركات عمر ميرزا مىدانست . رجوع كنيد به شجرهء نسب ص 329 و حاشيهء ص 34 س 14 در ص 337 و كتاب « تيمور بيك » ج 4 ص 147 . ص 156 س 20 - بهنگام بازگشت گذار سفيران مزبور به ماكو نيفتاد . ص 157 س 11 - بهنگام 1834 م . / ( 876 ه . ) نخستين حملهء تيمور به مغرب ايران اين قسمت مركب بود از كردستان و بين النهرين سفلى ( بغداد ) تحت فرمان و حكومت سلطان احمد ايلخانى كه تاب حملهء تاتار را نياورد و به پناه سلطان برقوق به قاهره گريخت سرانجام كامياب گرديد كه در 1405 م . / ( 808 ه . ) پس از مرگ تيمور حكومت خود را به هنگامى كه امور حكومت تيمور گسسته شد ، تشكيل دهد و كسب قدرت كند .