روى گونسالس دو كلاويخو ( مترجم : مسعود رجب نيا )
214
سفرنامه كلاويخو ( فارسى )
ديوارهاى آن با كاشىهاى زرين پوشيده شده است . حقيقة كه درينجا دستگاههاى بسيارى و اطاقهاى جداگانهء بيشمارى ديديم كه همه با كاشىهاى زرين و آبى آرايش گشته بود و توصيف آن درين مختصر نميگنجد . اين كاشيها چنان با استادى با هم تركيب شدهاند كه حتى استادان عالى پاريس هم كه اينقدر در كار خويش نامآور هستند ، انصاف ميدهند كه آنچه درينجا شده است بسيار زيباست . آنگاه دستگاههاى مختلفى را كه تيمور بهنگام ماندن درينجا با زنان خويش اشغال مىكند ، بما نشان دادند . ديوارها و كف همهء اين دستگاهها به طرز پر شكوه و مجللى آرايش شده بود . بسيارى از استادان كه در درجات مختلف مهارت بودند مشغول ساختمان و آرايش و تزيين اين ساختمانها بودند . بما يك تالار بزرگ مهمانى نشان دادند كه در آن تيمور با شاهزاده خانمها صرف خوراك ميكرد . اين تالار بسيار زيبا و پرشكوه تزيين گشته و بسيار بزرگ و وسيع بود . در آنسوى اين تالار بيشهء بزرگى بود كه در آن بسيارى از درختهاى ميوهدار و درختان سايهدار گوناگون كاشته بودند . اين درختان در پيرامون حوضهايى بودند كه در پاى آنها چمن كاشته بودند . اين بيشه چنان وسيع بود كه در عين گرماى تابستان گروهى ممكن بود در سايههاى آن بياسايند و از رنج گرما بر كنار مانند . اما راستى كه ثروت و زيبايى و تزيينات اين كاخها را نميتوان درين مختصر بيان داشت . مسجد مذكور در بالا و اين كاخها ساختمانهايى هستند كه تيمور بنا نهاده است و هنوز هم در دست ساختمان است . همهء اينها را اولا به ياد پدرش كه درينجا به خاك سپرده شده است انجام ميدهد و ثانيا بآنجهت كه خود از مردم شهر كش است . گرچه در حقيقت تيمور درين شهر بجهان آمده باز هم اصلا از مردم آن نيست . زيرا كه از مردم چادر نشين و بيابانگرد قبيلهء جغتاى است . اينان تاتارانى هستند كه اصلا ساكن سرزمين تاتاران هستند و ( بهنگام يورش مغول بفرمان چنگيز خان ) ميهن آنان مورد تهاجم واقع و زير سم ستوران مغول درنورديده شده و از سرزمين اصلى كوچ كرده و باينجا آمدهاند . هم