در ميان كوههاى مرتفع دهى است كه بنام در آهنين معروف است . در سرتاسر اين رشته كوه هيچ گذرگاه ديگرى نيست كه به آن منتهى شود . پس اين پاسگاه شهر سمرقند بشمار ميرود . هر كس كه بخواهد از هند كوچك ( افغانستان ) بسمرقند رود ناچارست از اين گذرگاه بگذرد ، و نيز آنان كه از سمرقند به هند ميروند راهى جزين ندارند . تيمور تنها دارنده و مالك الرقاب دروازه است و از بازرگانانى كه از هند بسوى سمرقند ميآيند يا به آنسوى هند ميروند مبالغ هنگفتى باج ميگيرد . و نيز چنان كه معلوم گشته تيمور در آهنين ديگرى كه در نزديكى دربند ( در مغرب درياى خزر ) و نزديك سرزمين تاتاران ( بجانب شمال ) و مجاور شهر كفه ( در كريمه ) واقع است در اختيار دارد . اين در آهنين نزديك دربند هم گذرى است كه از بريدگى در كوه حاصل شده و بين قلمرو تاتاران و استان دربند قرار گرفته . اينك استان دربند در ساحل ( غربى ) درياى خزر و جزو سرزمين ايران به حساب است . بدينطريق آنان كه از سرزمين تاتاران به ايران ميآيند بايد ازين در آهنين دربند بگذرند ، همچنانكه آنان كه ميخواهند بسمرقند روند ناگزيرند از در آهنينى * كه از آن گذشتيم گذر كنند . بين اين دروازهء سمرقند و آن دروازهء دربند مسافتى بالغ بر يكهزار و پانصد فرسخ فاصله است كه سرزمينى پهناور است و بر همهء آن تيمور فرمان ميراند . وى صاحب هر دو اين درهاى آهنين است . در آهنين دربند نيز مانند در آهنين سمرقند سالانه مبالغ هنگفتى باج و راهدارى بخزانهء او عايد مىكند . شهر دربند شهرى بزرگ است و مركز استان محسوب مىشود . البته اين در آهنين جانب مغرب است كه باسپانيا نزديكترست و بنام در آهنين دربند معروف است اما آنچه در سوى مشرق واقع است كه بنام در آهنين ترمذ معروف است از اسپانيا دور تر است . در آهنين ترمذست كه راه هند كوچك را ( كه همان افغانستان باشد ) سد مىكند . درين خانه ( كه گفتيم به شكل صليب ساخته شده است ) و در آن