اتفاق هم به آنى بروند ، وقتى آن دو پايشان به آنجا مىرسد ، برادرش ناگهان به ضرب گلوله جابه‌جا كشته مىشود . يك بار نيز دو ارمنى را براى گردش به خرابه‌هاى آنى برده بود كه يك‌دفعه تاقى روى سر آن دو بدبخت خراب شد . چند روز بعد از اين گفت و شنود ، علىرغم ميل ژروم كه به سائقه‌ى خوى و معتقدات ايتاليايىاش از هيچ چيز در دنيا به اندازه ديدن آدم بدچشم و كشيش روس‌ها « 1 » واهمه نداشت ، به همراه وى راهى خرابه‌هاى معروف آنى شديم . كم مانده بود از كرده‌ى خود پشيمان شويم ، ولى همه چيز را از قبل نمىتوان پيش‌بينى كرد . اكنون كه آوازه‌ى قارص دوباره در دنيا پيچيده است ، اين نكته را ناگفته نبايد گذاشت كه اقامت در آن شهر بسيار كسالت‌آور بود . اما به خاطر محبت فرماندار شهر ، آقاى گروسمن « 2 » و سرهنگ چايكوفسكى « 3 » ، فرمانده نظامى آن منطقه و يك نفر پزشك قره‌داغى « 4 » به نام آقاى گروسدنويچ « 5 » كه به روس‌ها خدمت مىكند به ما خوش گذشت و به خوشى و خرمى جاده الكساندراپول را پيش گرفتيم و بعد از گذشتن از ايستگاهى به ايستگاه ديگر و از منزلى به منزل بعدى ، روز سىام ماه بدون حادثه‌ى ناگوار - البته به جز چپه شدن ارابه‌ى ژروم - به شهر آلكساندراپول رسيديم .

--> ( 1 ) . Pope : كشيش مذهب و كليساى روسى : در فرهنگ معتقدات عوام در هر سرزمينى از اين‌گونه پندارهاى خرافه‌آميز فراوان است . تا سى يا چهل سال پيش در آذربايجان رانندگان وسايل نقليه‌ى عمومى از حمل جارو و برخى از قشرهاى اجتماعى در ماشين‌شان سخت اكراه داشتند و فكر مىكردند كه به خاطر آنها حتما چشم زخمى به يكى از مسافران و يا به خود ماشين خواهد رسيد . در عصر حاضر نيز بسيارند مردمى كه ديدن بعضى قيافه‌ها را به خصوص بعد از رويت ماه نو به فال بد مىگيرند و خيال مىكنند در آن روز يا در آن ماه با حادثه‌ى بدى مواجه خواهند شد . در اين زمينه علاقه‌مندان مىتوانند به كتاب‌هاى نيرنگستان تأليف صادق هدايت و عقايد النساء يا كلثوم ننه ، اثر آقا جمال خوانسارى و معتقدات و آداب ايرانى تأليف هانرى ماسه . ترجمه‌ى دكتر مهدى روشن‌ضمير ، دانشگاه تبريز ، 1357 . مراجعه فرمايند . م . ( 2 ) . Grosmans ( 3 ) . Tchaikovsky ( 4 ) . Montenegrin ( 5 ) . Grosdenovich