ارنست اورسل ( مترجم : على اصغر سعيدى )
16
سفرنامه قفقاز و ايران ( فارسى )
مانند كورا و ريون تا مسافتى در مصّب قابل كشتىرانى هستند . ولى در روزگار قديم وضع اينچنين نبوده است و در گذرگاه سادهيى در سورام « 1 » كه اين دو رودخانه از هم جدا مىشدند ، حمل و نقل كالاهاى تجارى در ميان آسياى مركزى و اروپا از طريق همان رودخانهها انجام مىگرفته است . اگر منطقههاى پوشيده از برف و يخ در قفقاز در ارتفاعات بلندترى از آلپ قرار دارند ، در عوض رشد و نمو درختان جنگلى به نسبت كوههاى آلپ در ارتفاعات بالاتر يعنى تقريبا 2230 متر مشاهده مىشود . شمشاد ، تاك وحشى ، انواع مختلف درختان ميوه در جنگلهاى نواحى پست قفقاز بسيار فراوان مىرويند . دامنهى كوهها را جنگلهاى انبوهى از درختان گردو ، افرا ، زيزفون ، زبان گنجشك ، كولكن ، آلش ، شاهبلوط پوشاندهاند . در جاهاى بلندتر اين درختان جاى خود را به درختان قان دادهاند و در آن سوى درختان قان نيز ، آزاليا ، دنلى ، خرزهره و گياهان ديگر ديده مىشود . در سالهاى اخير با كشت و زرع برنج هندى كه مدتى است در مزارع قسمت پست و باتلاقى آستارا و لنكران معمول شده ، بذر اين نوع غلّهى غيربومى نيز در منطقه كاشته شده است . قفقاز از لحاظ داشتن انواع مختلف حيوانات نيز سرزمين غنى و سرشارى است . بز كوهى در درههاى مرتفعتر فراوان است . گاو وحشى كوهاندار از آن نوعى كه در غرب امريكا پيدا مىشود ، هنوز هم در جنگلهاى البروس ديده شده است . خرس ، گرگ ، گراز ، سياهگوش ، آهو ، گوزن در دامنهى كمارتفاع كوهها مأوا دارند . در دشتهاى پست رود كورا غزال ، كفتار ، شغال ، پلنگ كم نيستند ، اما ببر كه از حيوانات نسبتا عادى جنگلهاى آستارا و لنكران در مجاورت ايران است ، كمتر پايش به آن سوى رود كورا مىرسد . عقاب ، كركس و انواع مختلف پرندگان شكارى را انسان در آسمان فلاتهاى مرتفعتر در هر قدم مشاهده مىكند . قرقاول كه از پرندگان بومى قفقاز شمرده مىشود ، در بيشههاى مناطق باتلاقى بسيار فراوان است . ضمنا از ردهى خزندگان نيز انواع عقربها و مارهاى وحشتناك كه بسيارى از آنها سمى هستند يا مردم فكر مىكنند كه سمى هستند ، در اين منطقه فراوان يافت مىشود . در هيچ سرزمينى از دنيا كسى نمىتواند مانند قفقاز با مخلوطى از انواع نژادها ،
--> ( 1 ) . Souram