ابريشمى با بافت تورى كلفت و تقريبا بدن‌نما نيز به پا مىكنند . فقط همين . نزديك بازار بزازان بازارچه‌ى توتون‌فروشان قرار دارد . بوى تند « تنباكو » ، نوعى توتون كه در جنوب ، به ويژه در شيراز كاشته مىشود و آن را داخل كيسه‌هايى از پوست بز نگاهدارى مىكنند ، چنان فضا را پر كرده است كه نفس در سينه سنگينى مىكند . تنباكو خيلى قوىتر و سياه‌رنگ‌تر از توتون است . اگر آن را با آبى كه به وسيله‌ى عطر گل‌ها معطر شده است و در كوزه‌ى قليان غلغل مىكند ، ملايم نكنند دودش را نمىشود به سادگى فرو برد . به ديوار دكان‌ها توتون اصفهان را - كه چون كلاف ابريشم نرم و لطيف و چون گيسوى دختر ونيزى تىسىين « 1 » بور است دسته دسته آويزان كرده‌اند . بسته‌هاى توتون رشت را كنار كيسه‌هاى [ توتون ] لاتاكيه « 2 » براى درست كردن سيگار روى قفسه چيده‌اند . در ظروف مسى نيز نوعى توتون رواندوز « 3 » نگه مىدارند كه گردآلود ، زردرنگ و مملو از ترياك است . چاروادارها شب‌ها در مواقعى كه به داستان‌هاى هزار و يك شب - كه بهترين نقال كاروان نقل مىكند - گوش فرامىدهند ، از اين توتون‌ها دود مىكنند . بازار فرش‌فروشان شايد از نظر اروپايىها ديدنىترين و جالب‌ترين بازار دنيا باشد . در اين بازار فرش‌هايى در اندازه‌ها و نقشه‌هاى مختلف ، براى هر سليقه و هر نوع قدرت خريد ، به معرض فروش گذاشته شده است : نمدهاى زبر و ضخيم تركستان ، فرش‌هاى هرات كه بافت مرغوبشان زمينه‌ى سفيد و نقشه‌هاى رنگارنگى دارد ، قالىهاى خوى با رنگ‌آميزى بسيار هنرمندانه و باب سليقه‌ى افراد با ذوق و ديرپسند ، همچنين فرش‌هايى كه اغلب به تقليد نقشه‌هاى اروپايى در همدان بافته مىشود . جاجيم‌هاى كرمانشاه با لوزىهاى سرخ و آبى رنگ ، قاليچه‌هاى داغستان كه مرغوب‌ترين‌شان زمينه‌ى كرم و نقشه‌هاى ابتكارى جالبى دارد . تمامى اينها در كنار پرده‌هاى گلدوزى معروف رشت روى هم انباشته شده است و چشم از ديدن اين همه نقش و نگار ، طرح‌هاى عجيب و شاخ و برگ ، گل و بوته و حيوانات خيالى سير نمىشود . اما بازارچه‌ى اسلحه و عتيقه‌فروشان : كسى كه علاقه‌مند به جمع‌آورى اشياى تجملى و قديمى باشد ، اگر هم در دسترس خود ثروت يك لرد انگليسى يا نواب هندى را

--> ( 1 ) . Tiziano Vecello معروف به Titien نقاش ايتاليايى و از پيشگامان مكتب نقاشى ونيز ( 1477 - 1567 ) . م . ( 2 ) . Latakieh : شهر يا ايالتى در سوريه‌ى قديم . به نوعى توتون تيره‌يى كه در شام به عمل مىآمد نيز گفته مىشود . م . ( 3 ) . يكى از شهرهاى كردنشين عراق . م .