ارنست اورسل ( مترجم : على اصغر سعيدى )
230
سفرنامه قفقاز و ايران ( فارسى )
خيابان دولت و خيابان لالهزار كه هر دو خيابانهاى درازى هستند ، به ميدان توپخانه منتهى مىشوند . اين خيابانها خوب سنگفرش شده و در طول جويبارى كه در دو طرف خيابان جارى است ، درختان فراوانى كاشتهاند . در نزديكى اين خيابانها باغهاى باصفاى سلطنتى واقع است كه بر زيبايى منظرهى اين قسمت بسى مىافزايد . اروپاييان خيابان دولت را كوى نمايندگىهاى خارجى مىنامند . به استثناى سفارتخانهى انگلستان - كه در پارك بزرگى واقع است و كليه اعضاى سفارت اعم از منشىها ، وابستهها و كارمندان معمولى ديگر همه بهطور پراكنده در آنجا ساكن هستند - محل اقامت ساير نمايندگان دربارهاى اروپايى ظاهرا چندان تعريفى ندارد . خيابان لالهزار به نام خيابان دكتر تولوزان نيز معروف است . زيرا حكيمباشى ، پزشك مخصوص و مشاور مورد اعتماد شاه ، در اين خيابان سكنى دارد ؛ البته نه در يك كاخ مجلل بلكه در خلوتكدهيى دنج و ساده كه درخور يك حكيم وارسته چون او است . در خانهاش همانقدر كه به روى رجال سرشناس دربارى باز است ، مرجع و محل توسل درماندگان شهر نيز هست كه دستشان از همه جا كوتاه است . روبهروى خانهى دكتر باغچه زيبايى قرار دارد كه به آن خوب مىرسند . سابق بر اينروى يك بناى مدور كوچك ، مجسمهيى از نيمتنهى شاه در وسط باغ گذاشته بودند ولى روحانيانى كه در اعتقادات خود تعصب زياد به خرج مىدهند ، دستور دادند آن را بردارند . اكنون جاى آن در انتظار روزى كه سلاطين ايران مجاز خواهند شد از خود مجسمهيى داشته باشند در روى پايهى مجسمه خالى است . ولى آيا آن روز به اين زودى فراخواهد رسيد ؟ در يكى از كوچههايى كه خيابانهاى دولت و لالهزار را از عرض به هم وصل مىكند ، جمع كثيرى از گدايان ، كاسه به دست ، ظهر و شب مقابل در كوچك كوتاهى جمع مىشوند . اين خانه متعلق به خواهران سن ونسان دوپل « 1 » است . اين خواهران نيكوكار مذهبى فقط به مراقبت از بيماران اروپايى اكتفا نمىكنند ، بلكه آنان مطبى مجانى نيز دارند كه كاملا در اختيار مردم فقير و محتاج است . ارمنىها ، يهودىها ، زردشتىها ، نسطورىها ، مسلمانان ، خلاصه همه مىتوانند به اين در رو آورند ، چون نوع دوستى و خداپرستى راستين اين خواهران بالاتر و بيشتر از آن ميزان است كه ميان نژادها و مذهبهاى مختلف فرقى قايل شوند . ازاينرو اين دختران مقدس عميقا مورد ستايش
--> ( 1 ) . Soeurs de Saint - Vincent de Paul