ارنست اورسل ( مترجم : على اصغر سعيدى )
97
سفرنامه قفقاز و ايران ( فارسى )
پسر سولم « 1 » ، از سمباطوران « 2 » از خاندان هوسنت « 3 » ، براى درازاى عمر اعضاى خانوادهام و پسر زكريا در جايى كه پر از صخره و خارستان بود ، اين صومعه سورب - گريگور را كه سابقا نتردام دوشاپل ناميده مىشد ، ساختم . از مال حلال خود براى آن زمين و ملك خريدم . به هزينهى خود و با مشقات زياد دور آن حصار كشيدم . در آن زمين اين كليساى سورب - گريگور را بنا كردم . همچنين با تزيينات و با صليبهاى طلايى و نقرهيى كه نشانهى احترام و سعادت ابدى است ، با تصاويرى مزين به فلزهاى گرانبها ، جواهرات و مرواريدها ، با شمعدانهاى طلايى و نقرهيى ، با آثارى از قديسان و شهيدان راه دين و با تكههايى از صليب حضرت مسيح ، آن را آراستم . در كنار آن براى مردان مذهبى تعدادى خانه ساختم و در آن خانهها كشيشانى گماشتم كه با جسم و جان خود را وقف راه حضرت مسيح كنند ، تا از ثواب اين ايثارها طول عمر و دوام عزت نصيب اعضاى خانوادهام ، شاهنشاه و فرزندش گردد و از بار گناهان اينجانب نيز كاسته شود . به هزينه خود و با اسناد معتبر املاكى از صاحبانشان خريدارى و به اين صومعهى سورب - گريگور خود وقف كردهام كه از اولين سنگ بنا فهرستى براى آنها ( شرح املاك ، مستغلات ، دهها ، آسيابها ، تاكستانهايى كه از طرف تيگران به صومعه اهدا شده ) ترتيب دادهام . اكنون اگر كسى از بزرگان يا از كوچكان از بستگان من يا از افراد بيگانه براى مفاد اين كتيبه اشكالى بتراشد يا از درآمد اختصاصى اين صومعه چيزى پنهان كند ، يا به هر دليل و عنوانى بخواهد نام و يادگار اين بندهى گناهكار را از صفحهى روزگار محو گرداند ، نامش از دفتر رحمت خداوندى و فرزندش روح الله محو و نابود باد . چنين آدمى سزاوار همان مجازاتى است كه نصيب قابيل « 4 » و يهودا شد « 5 » و بايد به فتواى سه نفر از قديسان هيأت مذهبى و رأى نه نفر از پرهيزگاران ، تكفير و از جامعهى كليسا طرد گردد . او همچنين وزر و و بال اين بندهى ناچيز را نيز در پيشگاه خداوند به گردن خواهد گرفت . خداوند تبارك و تعالى براى آنان كه قلبا و عملا نكات اين كتيبه را دقيقا در مد نظر داشتهاند ، اجر دهاد . هنگامى كه رو به شمال بالا مىرفتيم ، نزديك ديوار بزرگى كليساى سومى را هم ديديم كه بناى مدور قبهدارى بود و به اسم سورب - اراخيال « 6 » ( حوارى مقدس ) ناميده مىشد . در طبقهى پايين تعداد شانزده و در طبقه بالا بيست تاقنما مشاهده شد .
--> ( 1 ) . Soulems ( 2 ) . Sembatorents ( 3 ) . Hosents ( 4 ) . Cain ( 5 ) . Judas ( 6 ) . Sourb - Arakhial