فردريك چارلز ريچاردز ( مترجم : مهين دخت بزرگمهر )
309
سفرنامه فرد ريچاردز ( فارسى )
« هشترود » بود سفر كرد و با اهالى آن ده نزاع كرد و به دست آنها به قتل رسيد . از جسد مرد مقتول مقدارى از اين حشرات توليد شد كه در قصبهء سوما شروع به رشد و نمو كردند . هر موقع كه يكى از اهالى هشترود به اين قصبه وارد شود آتش كينهء ديرينه ، كه در خون آنها است ، از نو مشتعل مىشود و با گزيدن نوادگان قاتلان اجداد خود انتقام خويش را مىگيرند . نيش آنها براى ديگران گرچه دردناك است ، بىآزار مىباشد » . اين موضوع كه چرا اين ده كثيف سپر بلاى ساير دهات ايران شده معلوم نيست . لازم به تذكر نيست كه مسافر پس از شنيدن تاريخچهء اين حشره در صورت امكان از توقف در اين ده خوددارى مىكند و به سوى منزل بعدى يعنى قراچمن روى مىآورد . چه ، تاكنون حشرهء مزبور در قراچمن ديده نشده است . در اين محل مىتوان يك قهوهخانه و يك اتاق غذاخورى خوب يافت و برش ( نوعى سوپ ) گرم و مطبوعى صرف كرد . همچنين ممكن است با يك قيمت عادلانه از اتاقى نظيف ، يكى از آن اتاقهايى كه مورد استفادهء رانندگان كاميون است ، استفاده كرد . در اين جاده عدهء زيادى از اين رانندگان مجدانه به كار اشتغال دارند . حتى در اين محل عدهاى ، كه به جادو و طلسم اعتقاد ندارند ، هنگام خواب از گرد مخصوصى كه با خود دارند در اطراف بستر خويش مىپاشند . آنها معتقدند كه هرگاه حشرهء مزبور دربارهء اجداد شخصى كه در خواب است مشكوك باشد و قصد حمله نمايد گرد مزبور براى دفع آن داراى قدرت معجزهآسايى است . اين منزل آخر بسيار جالب توجه است . متأسفانه در زمستان برفهاى سنگين جادهها را سد مىكند و هوا به قدرى سرد مىشود كه اغلب اوقات عدهاى بر اثر شدت سرما تلف مىشوند . ولى قبل از آنكه برفهاى زمستانى مسافرت را غير ممكن سازد حتى موقعى كه هوا در نهايت درجه سرد است مىتوان با رفتن در رختخواب ( رختخوابى كه با خود آوردهايد ) و با پوشيدن دو دست لباس و دو پوستين و با بستن پنجره و روشن نگاهداشتن يك چراغ نفتى خود را گرم نگاهداشت . در اواخر پاييز و حتى اوايل دسامبر جادهها بىاندازه زيبا و پرشكوه مىباشند و هواى آنجا بسيار نيروبخش است . اين جادهها پر از پيچ و خمهاى خطرناك است . بعضى از قسمتهاى جادهها و خط سيرهاى نزديك تبريز را به واسطه پيچ و خمهاى زياد كوهستانى بايد دوبار پيمود . از اين جادهها مىتوان منظرهء درههاى پايين را ، كه در سراشيبى تندى واقع شده است ، مشاهده كرد . ارتفاع كوهها در قلهء پربرف سهند از سطح دريا به 800 11 پا مىرسد . در جادههاى اين معابر كلاه پهلوى كمتر به چشم مىخورد . جامهء دهقانان و