فردريك چارلز ريچاردز ( مترجم : مهين دخت بزرگمهر )

274

سفرنامه فرد ريچاردز ( فارسى )

اوراكل « 1 » ديوارى از زنجيرهاى زراندود تعبيه كرد و تا پايان ساختمان كليهء قسمتهاى بنا را زراندود كرد . مرقد امام رضا [ ع ] يعنى گنبد خارجى و قسمتهاى فوقانى دو منارهء آن ، زراندود است . با مشاهدهء دقيق معلوم شد كه قطعاتى كه گنبد را به جاى آجر يا كاشى از آنها پوشانده‌اند مس است كه با ورقهء ضخيمى از زر ناب پوشيده شده و چنان صيقلى شده كه گويى يك پارچه طلاست . هنگام مشاهدهء گنبد از فاصلهء دور اين اشتباه بصرى بيشتر روى مىدهد . ولى به طورى كه از تعريف و توصيفى كه از داخل مرقد مىكنند مىتوان استنباط كرد تزيينات داخلى از زر خالص است . براى ورود به حرم حضرت رضا [ ع ] بايد از يك در نقره و سپس از يك در طلا ، كه با جواهرات قيمتى مرصع شده ، و پس از آن از روى فرش مرواريد عبور كرد . بعضى از ديوارهاى حرم ، زراندود و مرصع به جواهرات گرانبهاست . آياتى از قرآن ، كه حروف آن زراندود شده ، بر ديوارها نصب گرديده و طلايى كه براى اين كار به كار برده‌اند از هندوستان به غنيمت گرفته شده است . زوار چادرنشين چادرهاى خود را ، كه با پشم شتر درست شده ، رها مىكنند و به سوى « آستانهء مقدس » روى مىآورند و در حوضهاى صحن ، كه به شكل چهارگوش و به طول 150 يا رد است ( و توسط شاه عباس بنا شده ) ، وضو مىگيرند و پس از عبور از درهايى كه چشم را خيره مىكند به طرف ضريح مىروند و براى چند لحظه خود را در بهشت مىيابند . پس از خروج از حرم ، « مشهدى » مىشوند و از بركت و سعادت جاودانى خود اطمينان حاصل مىكنند . كتابخانهء آستانه حاوى كتب مذهبى گرانبها و مينياتورهاى زيباست . علاوه بر اين هزاران نسخهء گوناگون از قرآن در اين كتابخانه يافت مىشود . ولى فقط مسلمانان مىتوانند از اين كتابخانه بازديد كنند . عايدات خدام حرم بسيار زياد است . هزاران تن از زوار ، هدايايى تقديم آستانه مىكنند و مقدار زيادى از زمين در شهر مشهد به خدام حرم تعلق دارد . افراد مقدس و متدين در بستر مرگ ، زمينهاى حاصلخيز و گران‌قيمت خود را به آستانه واگذار مىكنند . در محلهايى كه بست به شمار مىرود دكانها و بازارها و چاپخانه‌ها به مقامات آستانه اجاره مىپردازند . ( سال گذشته در كنار بست بنايى احداث گرديد كه مىگويند منظور از ساختمان آن اين است كه مقامات آستانه مىخواهند بعضى از جواهرات و اشياء قيمتى آستانه را در آن جاى دهند تا غير مسلمانان نيز بتوانند

--> ( 1 ) . معبد شهر Oracle در يونان كه يونانيها از كاهنان آنجا پاسخهاى غيبى مىگرفتند . - م .