فردريك چارلز ريچاردز ( مترجم : مهين دخت بزرگمهر )
246
سفرنامه فرد ريچاردز ( فارسى )
حال ، چنان ابتكارى از خود نشان مىدهند كه نه فقط بين مردم احترام زياد كسب مىكنند ، بلكه موجب مىشود كه مردم آنها را دوست بدارند و از آنها تقليد كنند . گرچه افراد بيگانه در يك كشور بيگانه باشند . در اين قبيل نقاط ، جامعههاى ملل كوچكى وجود دارد كه كليهء اختلافات كوچك در زمينه مليت و زبان يا مذهب را ناديده مىگيرند . ميهماننوازى آنها نسبت به مسافران به حدى است كه از اين حيث از ايرانيان نيز پيشى گرفتهاند . تنها مسئلهء حمام ، در كشورى مانند ايران كه حمام خصوصى وجود ندارد و آب نوعى تجمل به شمار مىرود و بايد آن را از يك فاصلهء 32 تا 48 كيلومتر فراهم كرد ، احساس ستايش و قدردانى مسافر را به منتها درجه بر مىانگيزد . در اين مناطق حس ابداع و اختراع افراد انگليسى كه در حال تبعيد به سر مىبرند تفوق پيدا مىكند . پيشهوران محلى را كه در كار خود استادى و مهارت ندارند وادار مىكنند كه آلات و ادواتى را كه در منزل مورد لزوم است از اجناسى كه در محل يافت مىشود بسازند و باغهاى خانههاى آنها آراسته و زيباست و براى آن خيابانهاى سنگفرش درست كردهاند و استخرهاى شنا را هميشه پاكيزه نگاه مىدارند ، ولى آنچه بيش از همه حسن قدردانى و ستايش را تحريك مىكند مسئلهء حمام است . در اغلب موارد اين حمامها كموبيش شبيه نقاشيهاى هيت رابينسون « 1 » است كه حس اختراع را به صورت نوعى كمدى در مىآورد . ولى همين حمامها كه در نظر اول تا اين اندازه مضحك به نظر مىآيد حمامهاى بسيار گرمى است و پاكيزگى آنها يك نوع تجمل نادر و كمياب است كه كسانى كه به اين كشور سنگ و خاك و كثافت مسافرت نكردهاند هرگز نمىتوانند اين نكته را درك كنند . در اين كشور حتى موقعى كه لوازم سفر را در فرش بخصوصى به نام « گليم » مىپيچند ، خاك صحرا در اغلب مواقع به داخل آن راه مىيابد . در ايران حمام از يك عده طاسهاى مسين تشكيل يافته و كاريكاتورهاى واقعى از حمامهاى مغرب زمين است . آب را در ديگهاى خانگى ، كه نيمى از آن در حمام و نيمى ديگر در باغ قرار دارد ، گرم مىكنند . در حالى كه مقدارى سطل يا پيت حلبى اضافى ، كه به منظور حمل آب سرد تهيه شده است ، نوعى تجمل به اين بساط مىبخشد .
--> ( 1 ) . Heath Robinson ( 1872 - 1944 م ) نقاش و كاريكاتوريست معروف انگليسى كه تصاوير عجيب و غريب از ماشينهايى مىكشيد و نشان مىداد كه آنها به وسيلهء نخ و ريسمان به هم مربوط و متصل شدهاند . - م .