فردريك چارلز ريچاردز ( مترجم : مهين دخت بزرگمهر )
224
سفرنامه فرد ريچاردز ( فارسى )
ذكر شده كشاورزى يكى از شريفترين مشاغل است . تفت شهر كوچك جالب توجهى است و اگر هنگام غروب آفتاب اين شهر را با صدها گنبد كوچكش از بستر خشك رودخانه بنگريم مثل نعلبكى مملو از حباب به نظر مىآيد . در مقايسهء با ساير شهرها ، زندگى مردم شهر يزد كمتر تغيير كرده است ؛ حتى خانههاى اروپاييان تحت تأثير سبك معمارى ايرانى قرار گرفته . به واسطهء كمبود چوب و الوار در خانههاى اين محل قفسه زياد يافت نمىشود ، ولى هر يك از ديوارهاى يك اتاق محتوى سه يا چهار طاقچه مىباشد كه كار طبقات قفسه را انجام مىدهد اين طاقچهها معمولا در ارتفاع سه يا چهار پا از كف اتاق ساخته مىشوند . ايرانيان از اين طاقچهها براى جاى دادن قليان و سينيهاى برنجى مخصوص چاى استفاده مىكنند . در صورتى كه اروپاييان آنها را به عنوان انبار اشيا نفيسى كه از بازار خريدهاند مورد استفاده قرار مىدهند . بعضى از اوقات نيز آنها را با خرجينهاى ايرانى فرش مىكنند و به عنوان قفسهء كتاب از آن استفاده مىكنند . اين طاقچهها غير از صرفهجويى در ميزان مصرف خشت در ساختمان خانه ، از لحاظ معمارى نيز جنبهء تزيينى دارد . اروپاييان معمولا از قنات خاص خود استفاده مىكنند يا جزو اولين كسانى هستند كه از آب قناتى كه به باغ آنها مىآيد استفاده مىنمايند . آبانبارهاى خصوصى نيز مانند آبانبارهاى عمومى داراى راهپلههاى تاريك مىباشد . با كمك چراغ مىتوان تعداد زيادى ماهى را ، كه خودشان بهتر مىدانند چگونه به آنجا راه يافتهاند ، مشاهده كرد . مىگويند كه همهء آنها كورند . مردم يزد از وجود پشههاى ريزى ، كه حتى از تور پشهبند به درون مىآيند ، رنج مىبرند . اين پشهها موجب بروز نوعى بيمارى خاص است . گاهگاه نيز عقرب مردم اين شهر و همچنين شهر كرمان را مورد لطف قرار مىدهد . بعضى از اوقات از رتيلهاى منفور نيز بايد احتراز جست . در ميدان كوچك در نزديكى بانك ، حوض يا مخزن بزرگى قرار دارد كه تمام آن ميدان را فرا مىگيرد و موجب مىشود كه اين قسمت از شهر يزد مثل ونيز مشرق زمين به نظر بيايد . البته با سايههاى تاريكتر و اسرارآميزتر . در ايامى كه مردم ايران عمامه بر سر مىگذاشتند و البسهاى با رنگ روشنتر در بر مىكردند و آتشپرستان جامهء زرد مىپوشيدند بدون شك اين ميدان مانند ساير جاهاى ايران منظرهء زيبايى داشته است . هم اكنون نيز مملو از چيزهاى ديدنى و همچنين مملو از مگس است كه ميليونها از آن در ميدان جولان مىدهند . اغلب كاسبهاى اين محل به فروش گوشت و سبزى و شيرينى