ارتفاع در ميان آسمان فيروزه‌اى رنگ ايران با ابهت خاصى سر به فلك كشيده و از افشاى اسرار قدرت خود ، در اينكه چگونه بوقلمون‌وار در يك روز رنگش از آبى لاجوردى يا سفيد درخشان به بنفش كمرنگ يا قرمز پررنگ مبدل مىگردد ، لب فرو بسته است . موقع تهران از لحاظ پايتخت بودن خوب است . يعنى در مركز واقع شده ، گرچه تا صد و سى سال قبل پايتخت ايران محسوب نمىگرديد . بهتر است با توجه به مسافتى كه بين تهران و ديگر شهرهاى ايران به چشم مىخورد مسافرت خود را به ساير نقاط ايران از اين شهر آغاز كنيم . فاصلهء تهران تا اصفهان t 467 ، تا شيراز t 950 ، تا كرمان t 917 ، تا مشهد t 900 ، تا كرمانشاه t 660 ، تا تبريز t 580 ، تا يزد t 580 و تا همدان t 370 كيلومتر است ، ولى بين اين شهرها حتى يك خط راه‌آهن كشيده نشده است . اقامت در تهران براى مدت كوتاهى ضرورى است تا معرفىنامه‌ها ارائه شود و ديدار دوستان ، كه بدون آنها مسافرت به ايران تا اندازه‌اى نامطبوع و در بعضى از مواقع تقريبا غير ممكن است ، ميسر گردد . در تهران بايد مقدمات مسافرت به فلات را كاملا آماده كرد . كسب اجازه براى ورود به شهرى و خروج از آن ، امر مهمى است كه اقدامات مقتضى را بايد دربارهء آن انجام داد . چه ، هيچ فرد خارجى بدون در دست داشتن چنين اجازه‌اى نمىتواند وارد شهرى شود يا از آن خارج گردد . ممكن است اين امر ، ابتدا در نظر يك نفر تازه‌وارد ناچيز و پيش‌پاافتاده جلوه نمايد و اين تشريفات را مايهء دردسر بداند ، ولى به زودى به اهميت آن پى مىبرد و به قيمت تجربهء خود درمىيابد كه صبر و شكيبايى در ايران نه فقط نعمتى است بلكه از ضروريات به شمار مىرود . در پايان سال گذشته ، در طى يك آگهى رسمى ، لغو اين پروانه‌ها به اطلاع عامه رسيد . با اينهمه ، يك نفر اسكاتلندى را كه مدتها مقيم تهران بود از دروازه‌اى كه بر سر راه تبريز قرار دارد به شهربانى كل بازگرداندند تا پروانهء خروج از تهران و ورود به تبريز را از آنجا بگيرد و علت رفت و آمد خود را توضيح دهد . همين كار موجب شد كه مسافرت وى يك ساعت به تأخير افتد ؛ ولى مرد اسكاتلندى خود را سرزنش كرد و اظهار داشت كه وى مىبايستى قبلا اين نكته را درك كرده باشد كه نگهبانان مأمور دروازه تا آن موقع از اجراى قانون جديد اطلاع حاصل نكرده‌اند . به طور كلى هر گاه اين پروانه‌ها خوب تنظيم شود همهء كارها به خوبى انجام مىگيرد . مواردى پيش مىآيد كه اگر سفير انگلستان دليلى را قابل قبول و منطقى تشخيص دهد