كبوترخانه‌هاى اصفهان يكى از برجسته‌ترين و شگفت‌انگيزترين چيزها ، در حول و حوش اصفهان برجهاى گرد و بلندى است كه قسمت فوقانى آنها داراى طرحهاى زيبا و دل‌انگيزى مىباشد . اينها شبيه برجهاى گرد قصور قرون وسطا در انگلستان است . با اين تفاوت كه در بالاى آنها اغلب دو يا سه برج يا مناره مشابه ديده مىشود كه به ترتيب هر يك از ديگرى كوچكتر مىگردد تا هنگامى كه اندازهء مرتفع‌ترين آنها به 60 يا 70 پا مىرسد . در نظر اول ، اين تصور براى شخص پيش مىآيد كه اينها دژهاى قديمى هستند . ولى هنگامى كه از نزديك به بررسى آنها مىپردازيم بطلان اين نظريه ثابت مىشود . خربزه‌هاى عالى اصفهان مشهور است و اين كبوترخانه‌ها براى نگاهدارى كبوتران به منظور استفاده از كود حيوانى ساخته شده است . در زمان شاه عباس پرورش‌دهندگان خربزه‌هاى مرغوب براى اين كار متحمل مخارج زيادى مىشدند . داخل اين برجها مركب از حجره‌هاى كوچكى است كه كبوتران آشيانه‌هاى خود را در آنجا مىسازند و در حدود پنج تا شش هزار حجره در اين برجها موجود است كه در هر يك از آنها يك جفت كبوتر جفت‌گيرى مىكنند و تشكيل خانواده مىدهند . اين برجها اكنون مورد استفاده نيست و ويران شده است . ولى در عين حال ارزش اين را دارد كه از لحاظ معمارى مورد ملاحظه و معاينه واقع شود . بعضى از آنها طورى ويران شده است كه قسمتى از تمام ساختمان برج را مىتوان مشاهده كرد و دانست كه معماران آنها تا چه اندازه براى صرفه‌جويى از زمين ، استادى و مهارت به خرج داده‌اند . در مركز ساختمان دو ديوار يكديگر را به شكل زاويهء قائمه قطع كرده و يك صليب تشكيل