ظهير الدوله ) به يك ثوب‌جبه ترمه مخلع گرديدند » « 8 » . ايشيك‌آقاسىباشى را ميتوان به « رئيس تشريفات دربار » ترجمه كرد . محمد جعفر خورموجى صاحب حقايق الاخبار ناصرى آن را به « سالاربار » ترجمه كرده و بهترين ترجمه‌ايست كه از اين عنوان شده است « 9 » . چنين به نظر مىرسد كه مقام ايشيك آقاسىباشىگرى سالها دوام يافته و گاهى كه برحسب ضرورت مأموريتى به وى محول مىشده مقام ايشيك آقاسىباشيگرى او محفوظ مىمانده و به اصطلاح امروز با حفظ سمت به مأموريت مىرفته است . اعطاى لقب « ظهير الدوله » به محمد ناصر خان محمد ناصر خان تا سال 1277 لقبى نداشته و اگر تا اين تاريخ از او در متون به عنوان ظهير الدوله ياد شده است بر سبيل مسامحه بوده است سال 1277 سالى است كه در تاريخ پادشاهى ناصر الدين شاه و طبعا در تاريخ ايران از سالهاى شوم و ننگين بشمار مىرود . نيروى ايران كه مسئول حفظ مرزهاى خراسان بود به فرماندهى حشمت الدوله و پيشكارى ميرزا محمد قوام الدوله از تركمانها شكست افتضاح‌آميزى خورد شكست ننگينى كه اگرچه در تاريخ ايران بىنظير نيست اما كم‌نظير است . بنابراين اين دو تن نمىبايست در خراسان بمانند و بايد با خوارى و خفت روانه تهران شوند در مرآة البلدان چنين آمده : « نواب و الا حشمت الدوله و قوام الدوله را از خراسان احضار فرمودند و نواب و الا حسام السلطنه به حكمرانى خراسان مأمور و محمد ناصر خان ايشيك آقاسى به لقب ظهير الدوله ملقب و به سمت پيشكارى و سردارى آنجا مقرر فرمودند و محمد ابراهيم خان پسر جناب ظهير الدوله را نيابت اول ايشيك‌آقاسىباشى دادند » « 10 » . خبر مذكور در فوق در « روزنامه دولت عليه ايران » منتشره در ربيع الثانى سال 1277 روشن‌تر و با تفصيل بيشترى آمده است : « نظر به اينكه حكومت و پيشكارى آنها ( حشمت الدوله و قوام الدوله ) در خراسان غيرممكن بود سركار اعليحضرت قدر قدرت شاهنشاهى خلد اللّه ملكه و سلطانه شاهزاده مؤيد الدوله طهماسب ميرزا را كه به كفايت و حسن سلوك و مرد مداريشان اعتماد داشتند به حكومت و ايالت مملكت خراسان و محمد ناصر خان ايشيك‌آقاسىباشى را هم كه از

--> ( 8 ) - همان كتاب ص 1148 . ( 9 ) - حقايق الاخبار ناصرى به كوشش خديو جم ص 305 ص 14 . ( 10 ) - مرآة البلدان ص 1371 .