سلطان محمد ميرزا قاجار
83
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
شهر آمده ، داخل رود كر مىشود . [ 43 آ ] پل بسيار خوبى از چوب و آهن بر روى آن ساختهاند . رود كر از نزديك شهر مىگذرد و پستخانه در سمت ديگر رود ، مقابل شهر واقع است . عمارت خوبى دارد . در اين محل از قديم پل سنگى عالى بر روى رود كر ساخته بودهاند . طاقهاى پل خراب است . پايهها هنوز باقى است . كوهستان و جنگل كوهستانش جنگل [ است ] . اين جنگل درخت كاج زياده از حد دارد . چوبهاى كاجى كه به تفليس و اطراف گرجستان بهجهت عمارات و كارهاى ديگر مىرود از اين كوهستان است ، ولى همه مال دولت است [ و ] مباشر دولت مىفروشد . كوههاى سمت شمال پر از برف است . طريقهء حمل چوب چوبى كه از اين كوهستان بهطرف تفليس و جاهاى ديگر مىبرند [ بدين ترتيب است كه ] تختهها را بريده ، بههم بسته در آب كر مىاندازند . آب آنها را مىبرد تا جايى كه آب كر داخل دريا مىشود . در هرآبادى كه بخواهند ، مىتوانند به سهولت چوبهاى بزرگ برد . هواى اين شهر سرد و آبش گواراست [ و ] مردمش [ 43 ب ] خوب صورت [ اند ] . آركر از شهر گرى الى پستخانهء آركر بيست و دو ورست [ است ] . دو طرف كوه [ و ] وسط جلگهء سبز باصفايى است . يكمرتبه در اين راه از رود كر بايد عبور كرد . پل چوبى بسيار خوبى دارد . از سنگ و آجر در كار ساختن پل ديگر هستند . طاق يك چشمه از آن پل زده شده بود . همهء اين صحرا پر است از سبزه و گلهاى رنگين خاصه بنفشه . دهات آباد ، محل زراعت ، باغات باصفا [ و ] عمارات عالى زياده از اندازه است . نهرهاى بسيار از اطراف كوهستان و جلگه آمده ، داخل رود كر مىشود .