سلطان محمد ميرزا قاجار

62

سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )

پل متحرك آخر منزل از رود كر عبور بايد كرد . اسبابى از چوب ساخته ، بر روى سه گمى نصب كرده‌اند . طنابى از اين سمت آب به آن سمت كشيده است . اين گميها [ را ] به آن طناب بسته ، عراده‌ها را بر روى آن تخته كشيده ، در نهايت سهولت عبور مىدهند . « 25 » در آن طرف آب از سمت بالاى رودخانه ، به فاصلهء يك ورست پستخانه است . مقابل چاپارخانه ، به امر دولت بر روى اين رود عظيم مشغول ساختن پل بودند . چهار پايهء پل را [ 28 آ ] از سنگ و آجر و آهك به قدر چهار ذرع از آب بيرون آورده بودند . قراق‌لو از پستخانهء نيكه جور الى پستخانهء قراق‌لو بيست ورست [ است ] . « 26 » همه‌جا جلگه [ و ] پست و بلند كمى دارد . از اين محل به شهر شوشى دو روز [ ه ] مىرو [ ند ] . « 27 » پس از عبور از رود كر ، اراضى ولايت گنجه است . دو رودخانه در اين راه مىگذرد . بر سر يكى از آنها پلى از چوب ساخته‌اند . در اين راه محل زراعت كمتر است . دور از راه آباديها هست . همه‌جا جنگلهاى پارچه‌پارچه دارد . مگر كنار رود كه متصل به‌هم جنگل است . بعضى ايلات در اين بيابان ساكن‌اند . « 28 » كرك‌چاى از پستخانهء قراق‌لو الى پستخانهء كرك‌چاى بيست ورست [ است ] . « 29 » همه‌جا

--> ( 25 ) . در مورد اين پل متحرك ، اعتماد السلطنه ذيل چاپارخانهء منكى چهور ( - نيكه‌جور ) شرح كامل داده است و اظهار علاقه مىكند كه طرز ساختن آن را ياد بگيرد . ( همان كتاب ، ص 46 ) . ( 26 ) . اين محل ، محتملا همان چاپارخانهء قارقلى است : « چاپارخانهء دوم ( - بعد از گنجه ) ، قارقلى ، بيست ورسى است » . ( همان كتاب ، ص 45 ) . ( 27 ) . اصل : مىرود . ( 28 ) . « طايفهء قراموسايى در اين صحرا در آلاچيق ساكن‌اند » . ( سفرنامهء صنيع الدوله ، ص 45 ) . ( 29 ) . « چاپارخانهء اول بعد از گنجه ، كورك‌چاى است . بيست ورسى است » . ( همان كتاب ، ص 45 ) .