سلطان محمد ميرزا قاجار
399
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
رودخانهء بابل يك ساعت به بارفروش مانده از رودخانهء بابل « 16 » بايد گذشت . محمد حسن خان قاجار پدر آغا محمد خان مرحوم در ايام اقتدار و سلطنت خود در مازندران پل بسيار خوب محكمى براى عبور از رودخانه ساخته است . سبزه ميدان و باغ شاه در اول آبادى بارفروش چمن خوبى است موسوم به سبز ميدان . [ 270 ب ] طرف راست راه پهلوى سبز ميدان ، جلو آبادى شهر بارفروش جزيره مانند جايى است ؛ وسط ، زمين ، اطراف آب مردابگونه [ كه ] نيلوفر و مرغ آبى زياد دارد موسوم به باغ شاه . « 17 » در عهد سلاطين صفويه عمارت داشته ؛ خراب شده است . قدرى سرو باقى است . در عهد خاقان مرحوم عمارات خوب در آنجا ساخته ، درختهاى مركبات كاشته بودهاند كه قدرى از آن درختها هنوز هست ، ولى عمارتها همه خراب شده . در وسط آب هم پايهها از آجر و آهك بالا آورده ، بر روى آنها از چوب عمارتى ساخته بودهاند . حالا همان پايهها باقى است . به جهت عبور هم قريب سى پايه از آجر و آهك از ميان آب بالا آورده ، از تخته پلى ساختهاند . به امر اعليحضرت ناصر الدين شاه مجددا عمارت اندرونى و بيرونى و حمامى ساخته [ 271 آ ] شده است . جاى بسيار باصفاى خوبى است . حيف كه به قدر قابليت خود عمارت و اشجار ندارد . بارفروش شهر بارفروش شهرى است آباد . جمعيت زيادى دارد . حمامها ، مساجد ، تكايا ، بازارها [ و ] عمارات عالى دارند . از جهت نزديكى بندر مشهدىسر « 18 » و
--> ( 16 ) . رود بابل از سواد كوه سرچشمه مىگيرد و از مغرب آن گذشته و در حوالى مشهدسر وارد بحر خزر مىشود . ( جغرافياى مفصل ايران ، ج 2 ، ص 288 ) . ( 17 ) . احتمالا مقصود باغ ارم مىباشد كه در جنوب بابل واقع است و مخروبه مىباشد . ( 18 ) . پيش بندر بارفروش ، مشهدسر است كه در كنار بحر خزر بنا شده و رود بابل از وسط آن مىگذرد . ( همان كتاب ، ص 288 ) . بابلسر كنونى .