سلطان محمد ميرزا قاجار
384
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
ساعت دهى است موسوم به حاجىآباد از بلوك سوجبلاغ . « 5 » آبش از رود كرج [ است و ] آب چشمه هم دارد . هوايش ملايم ، درخت و باغ كمى دارد . گندم و جو و پنبه مىكارند . در آنجا بايد منزل كرد . برقان از حاجىآباد الى برقان « 6 » سه ساعت ، همهء راه كوهستان ، اول راه الى يك ساعت دامنه و هموار است . بعد از آن دره و قد [ ر ] ى سنگ است . اوايل دره مزرعهء كوچكى است . آب كمى دارد . بعد از آن همهء راه گردنه [ 258 ب ] و پست و بلند [ است ] ولى پرسخت نيست . آبادى برقان در ميان درهء عميقى واقع است . خانههاى آنجا چسبيده به كوه است . هزار خانوار جمعيت دارد . رود آبى از ميان دره مىگذرد . دو طرف رودخانه باغات بسيارى است . اقسام فواكه در آنجا موجود است ، ازجمله گوجهء برقان مشهور است . ترش را به طهران و قزوين مىبرند ، خشكش به همهء ايران و خارج به تحفه مىرود . مردمش فقير و آسوده ، هوايش مايل به سردى [ و ] آبش گوارا [ ست ] . دو طرف آبادى آنجا به طول دره قريب پنج ساعت باغات دارند . زراعت غله ندارند . هميشه در كوهش برف و يخ موجود است . كبك و شكار كوه بسيار دارد . جاى باصفايى است . از جهت تنگى مكان و بلندى كوه قدرى دلتنگ است . به سوى قشلاق از برقان الى قشلاق كه آخر ده سوجبلاغ است ده ساعت ، دو ساعت و نيم اول راه همهجا از كنار رودخانه و باغات باصفا و مزارع مىگذرد . دو سه محل هم [ 259 آ ] سكنه و آبادى دارد . از اطراف آبهاى جارى از كوه آمده داخل رودخانه مىشود . دو محل بايد از رودخانه گذشت . سابقا پلهاى سنگى و آجرى داشته
--> ( 5 ) . ساوجبلاغ . اصل : سوجبلاق . ( 6 ) . برغان : قصبه مركز دهستان برغان كرج ، شهرستان تهران و در 38 كيلومترى شمال باخترى كرج واقع است . ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 1 ) .