[ و ] كبك بسيار دارد . در يكى از مزارع اين ولايت [ 255 آ ] در دامن كوهى بر سر تلى چشمهء آب گرمى هست . آبش زياد است و بسيار گرم . در سرچشمهء اين آب از شدت گرمى نمىتوان ميان آبش رفت . به امر محمد شاه مرحوم در سر اين چشمه عمارت و حمامى ساخته‌اند . گلپايگان از محلّات الى گلپايگان دو منزل مىرود كه يك شب فاصله باشد . شهرى است مشهور ، در جلگه واقع است . سمت جنوب و مغربش كوهستان ، آبش از رود « 44 » و قنات [ و ] شهرش خيلى خراب است . سكنهء آن مسلم و يهود [ ند ] . دهات آباد دارد . همه قسم زراعت دارند . باغاتشان هم زياد است . طالبى اين ولايت مشهور است و بسيار خوب شود . هرقسم شكار زياد دارد خاصه آهو و كبك . مردمش خالى از شرارتى نيستند . خوانسار بلوكى دارد موسوم به خنسار « 45 » . جاى بسيار خوبى است . اين آبادى در ميان دو كوه در [ 255 ب ] درّه واقع است ، رودخانهء آبى از وسط اين دره مىگذرد . « 46 » دو سمت رودخانه آبادى و عمارات و باغات در دامنهء كوه واقع است . زراعتشان كم است [ و ] باغاتشان بسيار . از اول باغستان و آبادى اين دره الى آخر تخمينا چهار ساعت مىشود . همه قسم ميوه دارند . سيبش زياد است . كبك و شكار كوهى خيلى دارد . هوايش سردسير ، سكنهء آنجا مسلم و يهود [ و ] مردمش سالهاست به شرارت مشهورند . مكرر به اين جهت خرابى به اين آبادى رسيده است . خرس در اين كوهستان بسيار است . گز انگبين علفى بسيار خوب از كوهستان اين ولايت به عمل مىآيد . عسل بسيار خوب دارند . مردمش در صنعت قاشق تراشى مشهورند .

--> ( 44 ) . رودخانهء مهم گلپايگان قبله مىباشد كه به رود لعل‌بار مىريزد . ( همان كتاب ، اعلام ) . ( 45 ) . خوانسار يا خونسار بخشى از شهرستان گلپايگان ، واقع در درهء كوهستانى تنگى بر سر راه اصفهان به گلپايگان . ( همان كتاب ، اعلام ) . ( 46 ) . رودخانهء قبله از وسط خوانسار مىگذرد .