سلطان محمد ميرزا قاجار
34
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
بسيار خوبى دارد و سابقا راهش سخت بوده است . برحسب امر شاه جوانبخت ناصر الدين شاه ، راه [ را ] تراشيده و ساختهاند . حالا عبورش سهل است . آبادى رودبار در ميان دو كوه ، كنار رودخانه واقع است . هوايش ملايم و تر « 17 » ، مردمش اكثر متناسب [ و ] جاى باصفايى است . كوهش جنگل [ و ] باغستان كمى دارد و درخت زيتون بسيار دارند . [ 9 ب ] انجير و انار و گردو و انگور بسيار دارد و مركّبات به عمل مىآيد . الحال درختش كم است . مردمش چندان در قيد آبادى نيستند . كسبهء آنجا بيشتر از خارج ولايتاند . امامزاده هاشم از رودبار به امامزاده هاشم « 18 » هفت ساعت راه است . همهجا كنار رودخانه و كوهستان ، سبز و خرم [ و ] بسيار باصفاست . انواع درختهاى جنگلى موجود است . چهل روز قبل از نوروز شكوفهء بادام ، بيدمشك و بنفشه فراوان بود و اطراف راه پر از گلهاى رنگين و آبهاى جارى است . طرفين راه دهات و مزارع بسيار است . همهجا برنج و ابريشم به عمل مىآيد . در زمستان و بهار از شدت بارندگى زياد گل مىشود . رستمآباد در سه ساعتى رودبار كاروانسرايى است موسوم به رستمآباد « 19 » . در كنار اين رودخانهء بزرگ « 20 » ، يكجا علامت پلى است از قديم . در محل ديگر هم علامت
--> ( 17 ) . يعنى نمناك و مرطوب . ( 18 ) . ده جزء دهستان سنگر كهدمات ، بخش مركزى شهرستان رشت ، 32 كيلومترى جنوب رشت ، سر راه رشت - قزوين . بناى امامزاده هاشم كه يكى از زيارتگاههاى منطقهء گيلان است ، از آثار قديم مىباشد . ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 2 ، ص 23 ) . فراهانى در سفرنامهاش مىنويسد : « نسب امامزاده را هنوز در كتابى نديدهام » . ( سفرنامهء فراهانى ، ص 35 ) . ( 19 ) . نام يكى از دهستانهاى چهارگانهء بخش رودبار شهرستان رشت است . اين دهستان در شمال رودبار و باختر رودخانهء سفيدرود واقع است . ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 2 ، ص 130 ) . ( 20 ) . مقصود سفيدرود است .