سلطان محمد ميرزا قاجار
375
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
مقدمات حفر تونل كوهرنگ از جملهء غرايب از قديم گويا در عهد سلاطين عجم كوه بزرگى كه در ميانهء رود كاران و زايندهرود واقع است ، بسيارى از آن كوه را كندهاند كه حال به قدر درهء بسيار بزرگى بهنظر آيد . خيال داشتهاند كه آب كاران را برگردانيده بر روى زايندهرود انداخته ، به اصفهان بياورند ؛ ناتمام مانده است . الحق عجب خيال [ 251 ب ] بزرگى كرده بودهاند . اگر اين كار به اتمام رسيده بود زراعت اصفهان به صحراى يزد مىرسيد . اوضاع طبيعى چمنهاى فريدن و چهارمحال همه پرآب و علف است . انواع شكار دارد خاصه كبك و خوك . ييلاق طايفهء بختيارى اين دو محال است كه نشيمن طوايف بختيارى از خاك اصفهان مىكشد تا به خاك ششتر . در اين ميانه كوهستانها و محل زراعت ، جنگلهاى خوب ، مزارع و دهات زياد دارند . سفر نويسنده به جانكى سردسير هنگامى كه از جانب خاقان مرحوم طوايف بختيارى سپرده به راقم حروف بودند ، سفرى به اقتضاى خدمت دولتى به يكى از ولايات بختيارى كه موسوم است به جانكى سردسير رفتم . « 35 » ولايت عجيبى است . راه اين ولايت آنقدر سخت و صعب است كه به خيال نگنجد . بعد از گذشتن از [ 252 آ ] كوههاى سنگ سخت و درههاى سنگ و عبور از رود كاران و گذشتن از جنگلها ، مىرسد به جلگهء وسيعى پر از آب و علف . كوهها پر از اقسام درختهاى جنگلى [ است ] . در اين صحرا آنقدر چنارهاى خودرو هست كه به حساب نيايد . همهء اين كوهستان و بيابان محل زراعت است . همه قسم زراعت به عمل مىآيد . انواع و اقسام شكارها در اين ولايت موجود است . سردسير و گرمسير هردو دارد .
--> ( 35 ) . جانكى نام يكى از دهستانهاى بخش لردگان ، شهرستان شهركرد مىباشد كه در جنوب شهر كرد واقع است . ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 10 ) .