سلطان محمد ميرزا قاجار
373
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
بساتين . باغات بسيار خوب دارند . [ 250 آ ] هواى اين ولايت درخت چنار را خوب مىرساند ، به اين جهت درختهاى چنار بسيار خوب زياد دارند . ييلاق و سردسير آنجا قدرى از شهر دور است ولى آنقدرها سردسيرات و كوهستانها و چمنهاى خوب خوش هواى باصفا دارد كه در كمتر از ولايات ديگر اين قسم سردسير دارند . فريدن و چهارمحال فريدن « 31 » و چهارمحال « 32 » دو بلوكى است وسيع ، دهات معتبر آباد دارد . هردو بلوك ييلاق است . سكنهء آنها مسلم و ارامنهء اين دو محال زراعت ديم و آبى هردو قسم دارند . زردكوه ازجمله جاهاى مشهور محال فريدن يكى سرچشمهء زايندهرود است در دامن زردكوه واقع . كوهى است بزرگ ، در ميان آن كوهستان كوه مخروطى مثل كوه دماوند نه به آن بلندى واقع است . اين كوه مخروطى هميشه پر از برف است . گاهى ديده شده است كه بعضى از اين كوه از زير برف درآمده ، [ 250 ب ] نمودار شود . رود كارون چهار رود بزرگ از چهار سمت اين كوه جارى است . از طرف شمالى كوه ، رود كاران « 33 » در آمده بهسمت جنوب مىرود . رود بزرگ مشهورى است كه از
--> ( 31 ) . شهرستان فريدن يكى از شهرستانهاى هفتگانهء استان دهم است . ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 10 ) . ( 32 ) . چهارمحال بختيارى بخشى است كوهستانى كه بين اصفهان ، لرستان ، فارس و خوزستان واقع است . مركز آن شهركرد است . ( فرهنگ معين ، اعلام ) . ( 33 ) . مقصود رود كارون است كه به نامهاى كهرنگ ، كوهرنگ ، كرنگ ، كرند و كرن هم آمده است .