سلطان محمد ميرزا قاجار

344

سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )

كريم‌آباد از عبدل‌آباد الى كريم‌آباد « 40 » هفت ساعت ، همهء راه جلگه و هموار و كوير [ است ] . اطراف راه بعضى دهات و محل زراعت هست ، همه بىسبزه و درخت . آب قنوات اين دشت اكثر شورمزه [ است ] . رودخانهء شورى كه از پل دلاك قم مىگذرد از وسط اين دشت جارى است . باغ شيخ و جعفرآباد يك ساعتى اول راه ده معتبرى است موسوم به باغ شيخ . « 41 » در خارج آبادى ده كنار راه كاروانسرايى است كه قافله در او منزل كند . در دو ساعتى آخر راه هم دهى است موسوم به جعفرآباد . « 42 » كاروانسراى خوبى دارد . در اين جلگه [ 228 ] كارخانه و كور [ ه ] هاى شوره‌پزى « 43 » بسيار دارند . ده كريم‌آباد مزرعه‌اى است مختصر ، چند خانوار رعيت و محل زراعتى دارند . از كريم‌آباد به قم از كريم‌آباد الى شهر قم شش ساعت ، همهء راه هموار ، دو سمت جلگه [ و ] كوهستان [ است ] . اوايل راه به قدر يك ساعت محل زراعت [ و ] بعد از آن آب و آبادى نيست . در ثلث آخر راه سمت چپ كنار راه ، كوه خاكى سياه رنگ آب شسته [ اى ] واقع است موسوم به كوه كدن كلهر « 44 » ، معدن نمك است . سمت

--> ( 40 ) . احتمالا كريم‌آباد از دهات بخش جعفرآباد شهرستان ساوه موردنظر مىباشد . ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 1 ، ص 178 ) . ( 41 ) . ده جزو دهستان كنار رودخانه و فرقان بخش حومه شهرستان ساوه . ( همان كتاب ، ص 32 ) . ( 42 ) . « مهمانخانه‌اى ( - كاروانسرا ) كه ما براى اقامت خود اختيار كرديم ، جعفرآباد نام داشت و به نام جعفر يكى از اعيان بزرگ ايران كه كاروانسراهاى اين حدود را براى اولين بار وى بنا كرده است ، خوانده مىشود » . ( سياحتنامهء شاردن ، ج 3 ، ص 58 ) . جعفرآباد يكى از بخشهاى ساوه است . ( 43 ) . شوره جسمى است سفيد و متبلور شبيه نمك كه در شوره‌زارها حاصل شود و براى ساختن باروت به كار رود . ( فرهنگ معين ، ج 2 ) . ( 44 ) . شاردن نيز به كوهى به نام كوه طلسم اشاره مىكند كه در سمت چپ جاده واقع است . محتملا همين كوه است . ( سياحتنامهء شاردن ج 3 ، ص 58 ) .