آباد . سكنهء آنجا مسلم و نصارا [ و ] مردمش خوش‌صورت [ اند ] . دور شهر قلعهء مختصرى داد . آبش از رود و قنات [ است ] . سردسير است . خوش آب‌وهوا ، حمامها ، كاروانسرا و مساجد دارد ؛ چندان تعريف ندارد مگر يك مسجد آنجا بهتر از مساجد ديگرشان است . بازارهاش براى رفع ضرورت است نه مايهء زينت ولايت خود . كشاورزى و ميوه‌ها [ در ] اين ملك حاصلخيز زراعت ديم و آبى هردو قسم خوب و زياد به عمل مىآيد . خارج شهرش جاهاى باصفا بسيار دارد . باغات فراوان [ و ] همه قسم ميوه دارند . هلو و شليل آنجا مشهور است . انگور بسيار دارند و خوب است . كشمش زيادى از اين ولايت به‌سمت روس مىبرند . كنار رودخانهء اينجا رسم است هركس اقسام درختهاى دستى خاصه بيد و نارون و كبوده ، گردو ، توت ، [ و ] چنار مىكارند ، به‌طورى كه [ 225 آ ] جنگل مىشود . مداخل زياد دارد . اين جنگلها [ ى ] دستى را بيشه نامند . خيلى باصفاست . در يك ساعتى شهر كوهى است [ كه ] پرمرتفع نيست ولى روى آن زمين سختى است ، هموار . خواجه نصير عليه الرّحمه در سر اين بلندى رصدخانه از جهت بستن زيج ساخته بوده است كه تا به حال بعضى از علامت آنها هست . « 32 » دهات آباد حاصلخيز دارند . اكراد سمت سنه و مكرى [ و ] بعضى از كردهاى رعيت عثمانى در اين ولايت آمدوشد و بيع و شرا دارند . كبك ، تيهو [ و ] شكار كوهى بسيار دارند . ولايت بدى نيست . حركت از مراغه بعد از چند روز تفرج و تماشا ، اردوى پادشاهى از مراغه به عزم آمدن به

--> ( 32 ) . در مغرب اين شهر به فاصلهء چهار كيلومتر ، ساختمان رصدخانه‌اى كه در زمان هلاكو خان مغول و به دستور خواجه نصير الدين طوسى ساخته شده ، قرار دارد و به نام زيج ايلخانى مشهور است . ( فرهنگ معين ، اعلام ، ذيل مراغه ) .