سمنان از اين ده الى شهر سمنان همهء راه جلگه و هموار [ و ] ريگ بوم [ است ] . آب و آبادى نيست . در يك ساعتى سمنان آب‌انبار بسيار پوچى است . [ 184 ب ] آبادى شهر سمنان در جلگهء وسيعى واقع است . هوايش مايل به گرمى [ و ] آبش از رود [ است ] . هواى سالمى دارد . از فواكه انگور ، انجير ، انار [ و ] بادامش خوب شود . ساير ميوه‌ها هم هست . زراعت گندم ، جو ، پنبه [ و ] تنباكو دارند . دستگاه كرباس‌بافى خيلى دارند . عماراتش متوسط ، بازار ، حمامها ، كاروانسراها ، مساجد و مدارس دارند . از ابنيهء قديم ، مسجد جامع و مناره‌اى است . خاقان مرحوم مسجد بسيار خوب عالى بنا كرده‌اند . موقوفات زيادى دارند . مرحوم بها الدوله پسر خاقان مغفور حاكم اين ولايت ، در يك سمت شهر قلعه و عماراتى ساخته بودند . حال بعضى از آنها خراب است . مردم اين ملك بدلهجه [ و ] رعيت‌منش [ اند ] . بعضى اجناس ابريشمى در اين شهر مىبافند . ييلاقات باصفا دارد . « 18 » آهوان از سمنان الى آهوان « 19 » هفت ساعت ، اول راه دامنه ، همواره سرابالا ، ريگ بوم [ و ] بىآب و آبادى [ است ] . پس از سه ساعت دره ماهور [ 185 آ ] [ و ] اول دره چشمهء بسيار كم‌آبى هست . همه‌جا پست و بلند ، دره ماهور [ و ] بعضى جاها سنگ [ است ] . وسط دره‌ها يك دو ديوار خرابه هست [ كه ] معلوم مىشود سابقا آبادى بوده است . در جاى ديگر هم آب انبارى هست . آبادى خود آهوان در گشادى دره واقع است . هوايش بسيار سرد [ و ] در شبهاى تابستان اگر باد وزد محتاج به آتش شوند . آب قنات بسيار كمى دارد . زراعت مختصرى مىكنند . كاروانسراى سنگى از عهد سلاطين عجم هست . حال خراب است . كاروانسراى ديگر از عهد صفويه هست [ كه ] داير است . چاپارخانه دارد . در دو ساعتى آنجا ،

--> ( 18 ) . انجير و انار بىدانهء اينجا مشهور است . بادام موسوم به منقا دارد . بسيار خوب بادامى است . گل نرگس زيادى دارند . ( حاشيهء متن ) . ( 19 ) . در فرهنگ جغرافيايى ايران آهوانو Ahevanu صبط است . ده از دهستان رودبار بخش حومه شهرستان دامغان ، 18 كيلومترى شمال باخترى دامغان . ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 3 ، ص 32 ) .