ادامهء سفر از عراق به ايران از تويسركان تا همدان از توسركان الى همدان دوازده ساعت ، اول راه به قدر دو ساعت از راه دامنه و سنگ ولى هموار [ است ] . دهات آباد پردرخت باصفا و آبهاى جارى [ و ] محل زراعت همه‌جا هست . بعد از آن تا دو فرسخى همدان يك گردنهء پرسنگ بسيار سختى است ، خيلى بلند و سرازير . از كوه الوند بايد [ 178 آ ] گذشت . پاره [ اى ] جاهاى تنگ بد دارد ولى كوهش پر از سبزه و گل [ است ] . كبك بسيار دارد . از بلندى گردنه كه قدرى به‌طرف همدان سرازير آمدى ، در اين دره همه‌جا چشمه‌هاى آب جارى [ و ] درختهاى بيد بسيار است . به گشادى درّه كه رسيد تا جلگهء همدان همه‌جا باغات باصفا ، رودخانه‌ها ، زمينهاى سبز [ و ] آباديهاى خوب بسيار است . دو ساعت [ به ] جلگهء همدان هم ، همه‌جا محل زراعت ، آبهاى جارى ، باغات باصفا ، مزارع و دهات خوب هست تا به خود شهر . همدان آبادى شهر همدان در دامنهء الوند واقع است . از شهرهاى مشهور ايران است . شهرى است بزرگ ، پرباغ و درخت . آبش از چشمه و قنات [ است ] . گوارا نيست . هوايش سرد [ و ] در ميان همدانيها مثل است كه شخصى از سرما پرسيد دولتخانه‌هاى شما كجاست ؟ گفت : همدان . عماراتش بد نيست . حمامها و بازار