كاروانسراست متصل به‌هم ؛ يكى از سابق [ و ] ديگرى را مرحوم شيخ مرتضى ساخت . هيچ سكنه و آبادى ندارد [ 147 ب ] مگر گاهى عشاير عرب در اطراف آن منزل مىكنند . آبش از هور هنديه « 10 » ، چاه هم دارد ولى شور است . شب را در اين كاروانسرا مانده ، روز ديگر به نجف مىروند . در وسط اين خان تا نجف كاروانسرا خرابه [ اى ] هست [ كه ] از واهمهء دست‌اند از [ ى ] طوايف عرب خاصه انيزه ، كسى در اين خان توطّن نمىكند . آمد و شد هم كمتر مىشود ، مگر وقتى كه جمعيت و تفنگچى زياد باشد . در اين بيابان آهو بسيار است . در طرف هور درّاج ، شير و خوك هست . ايام ربيع اين بيابان بسيار سبز و باصفاست . طوبريج و امّا از راه آب : چهار ساعت از كربلا مىآيد به طوبريج كه دار الحكومهء هنديه است . اگرچه آبادى آن عربى است ولى جاى بسيار باصفاى خوش هوايى است . آبادى آن در دو طرف نهر هنديه واقع است كه از شط فرات جدا شود . جمعيت زيادى دارند . بازار ، قهوه‌خانه‌ها و جسرى [ 148 آ ] دارند ، همه عربى و كثيف . مردم اين آبادى و همهء هنديه [ از ] طايفه معدان [ و ] جمعيت بسيارى هستند . اصل اينها از اعراب حويزه [ و ] به قدر شصت سالى مىشود كه به اين ولايت آمده‌اند . صورتهاى خوب دارند . بسيار عيّاش ، همه تفنگچى و برنجكار [ و ] ماهيگير [ ند ] . خانه‌هايشان بيشتر از نى و بعضى سياه چادر [ است ] . بسيار طمّاع و زحمتكش [ اند ] . زراعتشان برنج و برنجشان بسيار خوب شود . درّاج ، ماهى ، مرغ آبى [ و ] خوك بسيار هست . خروس اخته‌هاى خوب دارند . ملّاحهاى طرّاده همه از اين طايفه‌اند . مسير مسافرت از اين آبادى سوار طرّاده شده ، روانهء نجف مىشوند . اندازهء حركت اين راه در دست هواست . اگر غربى باشد ، در چهار ساعت هم شده است كه به شريعهء كوفه

--> ( 10 ) . اين‌رود به نهر هنديه معروف است .