مدرسه . حسين خان سردار ، حاكم ايروان ، در عهد خاقان مرحوم مدرسهء خوبى در سمت شرقى صحن مطهر ساخته است كه در مدرسه از گوشهء صحن باز مىشود و هم طرف غربى صحن ، نزديك در زينبيه ، مسجدى ساخته است . تعميرات در اين اوقات كه در عمارات حضرت قدرى خرابى راه يافته بود شيخ عبد الحسين طهرانى از جانب ناصر الدينشاه مأمور شد بعضى تعميرات كردند . از جمله قبهء مطهر را برچيده ، مجددا ساخته ، همان طلاى سابق را نصب كرده‌اند . حجرات صحن مطهر را دوباره ساختند . داخل حرم را تعمير كردند . سمت غربى صحن را قدرى وسعت دادند و ايوان بزرگى در وسط آن ساختند . از جانب دولت [ 146 آ ] عثمانى هم از طرف غربى صحن ، در جديدى براى صحن گشودند كه در وقت ازدحام از جهت خروج و دخول ، بر مردم سخت نباشد . صحن حضرت عباس صحن مبارك حضرت عباس عليه السلام در طرف شرقى صحن مطهر سيد الشّهدا عليه السلام ، تخمينا به فاصلهء پانصد قدم به خط مستقيم واقع است . و اما تفصيل بناى آن : از حرم و رواق و صحن همه را برحسب امر خاقان مرحوم حاجى محمد حسين خان اصفهانى صدر ساخته است . بناى خوبى است . اصل حرم يك بقعهء مربعى است ، چهار ايوان دارد و گنبدى . وسعت حرم بد نيست . سمت روبه‌رو ايوانى دارد كه سقف او را از چوب پوشيده‌اند . دو منار در دو گوشهء طرف ايوان واقع است . وسعت صحن از صحن سيد الشهدا كمتر [ و ] توى گنبدى كه مدفن شريف است ، چندى پيش از لكناهور وجهى فرستادند [ كه ] مرحوم آقا سيد ابراهيم قزوينى آيينه كردند . [ 146 ب ] در بزرگى كه از رواق داخل ايوان مىشود ، حاجى حسين خان صدر اصفهانى نقره كرده است . در خوبى است . ضريح مطهر را خاقان مرحوم نقره ساختند . قبل از آنكه بفرستند ، به رحمت خدا رفتند . به حكم محمد شاه مرحوم از دار الخلافه حمل كرده ، آوردند و