سلطان محمد ميرزا قاجار

204

سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )

منهدم است . علامت كمى باقى است . يكى از آن سدها « 7 » ، تمام آنچه در زير آب است ، برقرار است . آنچه از آب بيرون است پارچه‌پارچه خراب كرده‌اند . دو پارچه هنوز از آب خارج است . واقعى از كارهاى بسيار عجيب دنياست . اقتدار سلاطين عجم از اين علامات پيداست . اگر اين آب دجله چندى بر دامن كوهى مىگذشت ، البته بنيان كوه را از هم ريخته بود . چندين هزار سال است بر اين سد گذشته و باز برقرار است . آنچه هم منهدم شده است لشكر اسلام كه بر سر عجم آمده ، به زحمتهاى زياد خراب كرده‌اند . هزار دريغ از اين قسم بناها كه خرابش كنند . آب نهروان هنوز از اين سد برداشته مىشده است كه تمام زمين عراق و اهواز و اراضى بصره الى دزفول از آب اين سد مشروب و مزروع بوده است . [ 127 آ ] در وقت گذشتن كلكها از اين سد ، چون آب شط از بلندى به زير مىريزد ، در افتادن كلك از بلندى به پستى ، خيلى مىشود كه مردم افتاده ، غرق مىشوند . از كلكها پياده شده ، مدتى به تماشاى سد مشغول گشته ، زير دست سد سوار شديم . بقعهء عمر بن خطاب دو ساعت بعد از گذشتن از سد ، سمت چپ شط گزستان و بيدستانى است . مقابل آن بر سر تل بلندى در دامنه به فاصلهء يك ساعت ، بقعه‌اى است . مىگويند عبد الله ابن عمر ابن خطاب در آن بقعه مدفون است . رود زاب در وسط راه رودخانهء عظيمى كه موسوم به رود زاب است از كوهستان سمت كردستان عجم آمده ، داخل دجله مىشود . « 8 » سلطان عبد الله محلى كه شب را به سر برديم از جهت نزديكى به آن بقعه موسوم است به

--> ( 7 ) . اصل : سده‌ها . ( 8 ) . رود زاب در كشور عراق به رود دياله مىپيوندد . ( ن . ك . افزوده‌ها ) .