سلطان محمد ميرزا قاجار
193
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
ساختهاند ، يك ساعت ، همهء راه دره و سرازير [ و ] سنگبست [ است ] . باغستان [ و ] آسياهاى متعدد [ دارد ] . از همه طرف انهار جاريه بهطرف دجله مىروند سه ساعت قبل از مغرب از دم پل ، توكل به خدا كرده ، سوار كلك شده ، روانه شديم . چهار ساعت كلك رانده ، در ده كوچكى كه سكنهء آن نصاراست ، شب را مانديم . همهء اين راه دو طرف كوهستان ، بعضى جاها هموار ، پاره [ اى ] سنگ ، همهجا باغات ، محل زراعت [ و ] دهات آباد است . سكنهء آنها نصارا [ و ] از دو طرف نهرها و چشمهها بهسمت دجله جارى است . خيلى جاهاى باصفاى خوبى است . بوسلى روز جمعهء شانزدهم روانه شده ، دوازده ساعت كلك رانديم . شب را كنار شط در دهى كه بوسلى نامند ، مانديم . دو طرف شط همهجا كوهستان ، بعضى هموار [ و ] پاره [ اى ] سنگلاخ [ است ] . در كوهها و كنار شط درختهاى جنگلى هست . هردو طرف شط دهات و مزارع [ و ] محل زراعت بسيار است . [ 119 آ ] اهل اين آباديها بعضى تركمان [ و ] پاره [ اى ] نصارا [ يند ] . در بين راه رودخانهء بزرگى كه رود احمدى نامند از طرف دو كوه آمده ، داخل شط مىشود . حركت از بوسلى روز شنبهء هفدهم از بوسلى روانه شده ، ده ساعت كلك رانديم . شب را در دامن كوهى كه مغارى دارد به سر برديم . همهجا دو طرف شط كوهستان ، بعضى جاها هموار [ و ] پاره [ اى ] سنگلاخ [ است ] . هردو سمت محل زراعت و باغات ، آبهاى جارى از طرفين شط آمده داخل شط مىشوند . آخر راه درهاى است . دو طرف كوههاى بزرگ [ و ] در آن كوهها قبل از اسلام بعضى جاها از سنگ تراشيدهاند . در اين دره محل زراعت و باغ كمى هست كه مردم آن دور از شط ساكناند .