و امّا شرح ابنيهء آن استحكامات دو قلعه و سربازخانه و توپخانهء بسيار معتبر عالى دولت عثمانى بر بلندى مشرف به شهر و دريا [ 104 ب ] ساخته است . همه از سنگ تراشيده ، خيلى مجلل و باصفا [ يند ] . مسجد يحيى مسجد بسيار خوبى هست موسوم به مسجد يحيى . صحن مختصرى دارد . خود مسجد يك شبستانى است ، خيلى عريض و طويل ، همه از سنگ . پايهء طاقها جميعا بر روى ستونهاى سنگ يك‌پارچهء بسيار خوب است . مسجد ديگرى هم هست ، او هم از سنگ تراشيده . حوض آبى دارد . كليسا و مكتبخانه كليساها و مكتبخانه‌هاى خوب نصارا دارند . در خارج شهر بيروت كنار دريا مكتبخانه [ اى ] ديدم كه پانصد دختر نصارا در او درس موسيقى مىخواندند . اهل فرنگستان شروع به ساختن كليساى بزرگى كرده بودند . مىگفتند دو بيست هزار تومان مخارج او را تخمين كرده‌اند . انگور بسيارى از بيروت حمل به بنادر ديگر مىكنند . اسكلهء بيروت خور اين بندر بسيار به‌جهت عبور جهازات بد است . در اين اسكله خيلى كشتيها از صدمهء باد و سنگ ضايع مىشود . خيلى هم از خشكى دور لنگر مىكنند . از اين بندر يك روز جهاز به يافه ، كه بندر [ 105 آ ] بيت المقدس است مىرود . از يافه هم يك شب فاصله از خشكى به بيت المقدس مىروند . رطوبت هواى اين بندر بسيار است . جاى آباد خوبى است . زمين بسيار مستعد خوبى دارد . قناتهاى بسيار خوب مىتوان جارى كرد . آب خوراكشان كم است ولى از آب شام گواراتر است . يك قسم ماهى خوب در كنار اين دريا صيد