سلطان محمد ميرزا قاجار
156
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
عرب [ و ] اكثر متمول [ اند ] . ماديانهاى بسيار خوب دارند . در ميان اعراب مشهور است كه ماديان وزن در هوا و آب حوران بهتر از همهجا تربيت شود . در راه [ 92 آ ] دو پل سنگ [ ى ] بر معبر سيل بسته شده است . خاك اين زمين بعضى سرخ بعضى سياه رنگ [ و ] هموار است . ابدا سنگ و ريگ در اين خاك نيست ، ولى سنگهاى بزرگ در بيابان بسيار ريخته است . مثل اينكه اين سنگها را با دست بر روى زمين چيده باشند . خود مزيرب بيابان وسيعى است . چشمهء آب بزرگى دارد . آبادى و محل زراعت معتبر است . چمن هم دارد . قلعه [ اى ] از سنگ ساختهاند . هميشه پانزده هزار عسكر نظام و توپخانه و سواره از جانب دولت عثمانى بهجهت محافظت اين محال از شر انيزه ، در اين قلعه و اين بلوك هستند . بسيار جاى مستعد باصفايى است . خربزهء ابو جهل در بيابانهاى اين ولايت خربوزهء ابو جهل بسيار ديده شد مثل خربوزهء كوچك است ، ولى از هندوانهء ابو جهل تلختر . اهل شام گفتند ريشهء اين خربوزه را به دهن گيرند . از جهت رفع وجع دندان مجرب است . [ 92 ب ] قطيه از مزيرب الى قطيه دوازده ساعت ، همهء راه هموار ، قطعهقطعه سنگلاخ ، همهجا دهات آباد و محل زراعت [ است ] . ولى باغ و درخت ندارند . بناى عماراتشان از سنگ تراشيده [ است ] . از قطيه الى چهار ساعت از شام كهنه الى دمشق كه خاك شامش نامند [ جزء ] محال حوران است . خود قطيه هم دهى است ، مثل يكى از دهات حوران . سه پل سنگى در اين راه بر معبر سيل ساختهاند . خيلى از اين راه بهجهت عبور زمستان سنگبست است . معلوم مىشود كه همهء راه حوران سابقا خيابان و سنگ بست بوده است . حال خراب است . كنار راه يك مردابى است ، اطرافش بردى « 12 »
--> ( 12 ) . چنين است در متن . مقصود نويسنده از كلمهء بردى چندان آشكار نيست . محتملا بردى -