سلطان محمد ميرزا قاجار

138

سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )

خوبى دارد . هندوانه و گرمكى هم مىكارند . شبها رطوبت بسيار لزجى از هوا مىآيد . به هرجا برسد چسبناك است و بوى منى مىدهد . در هيچيك از بنادر درياها اين قسم رطوبت ديده نشد . دولت عثمانى به‌جهت عسكرى كه محافظ اين بندرند ، قلعه و عماراتى ساخته است . هميشه توپخانه و سواره‌نظام « 9 » دولتى در اين بندر هست . « 10 » . مستوره از رابغ الى مستوره نه ساعت ، همهء راه هموار و رمل ، سمت چپ راه دريا نزديك است . سنگ سياه‌رنگ و درخت مغيلان [ 81 آ ] در اين راه زياد است . آب [ ش ] منحصر است به يك چاه شورمزهء ناگوارى . بدر و حنين از مستوره الى بدر و حنين « 11 » هجده ساعت ، اوّل راه بيابان هموارى است . بعضى از زمينها رمل [ و ] پاره [ اى ] سنگلاخ [ اند ] . درختهاى مغيلان خيلى بزرگ دارد . آخر راه كوه و سنگ [ است ] . از ميان درّه بايد عبور كرد . خود بدر آبادى و سكنه دارد . « 12 » مردمش از طايفهء حرب [ و ] بسيار جسور [ ند ] . درخت خرما و مركبات ، خاصه ليموى آب زياد دارند . هندوانه هم مىكارند . خانه‌ها از سنگ و گل [ است ] . آبش از چاه است ، قدرى شورمزه . از جانب دولت عثمانى قلعه [ اى ] ساخته‌اند . توپخانه و عسكر هميشه در آنجا هستند .

--> ( 9 ) . اصل : هميشه نظام توپخانه و سواره . ( 10 ) . يكى از احرامگاههاى اهل جماعت است . ماهى خوبى دارد . ( حاشيه متن ) . ( 11 ) . در سفرنامهء نايب الصدر شيرازى به دو محل با اسامى بدر و خليص اشاره شده است . ( ص 206 ) . ( 12 ) . « و از آنجا به وادى البدر هشت فرسنگ و از آنجا بدر و حنين نه فرسنگ است » . ( نزهة القلوب ، ص 169 ) .