سلطان محمد ميرزا قاجار
100
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
صبح مىسوزد . نشيمن سلاطين در اين عمارت است . از قرارى كه مذكور مىشد نزديك پنجاه كرور خرج اين عمارت و اسبابش شده است . بيوتات سلطنتى اعلى در شهر و ياليها زياد [ ه ] از حد بيان است . همهجا قشلههاى بسيار باصفا از سنگ بهجهت نظام ساخته شده است كه اگر خواهم مفصلا ذكرى از آنها كنم باعث طول كلام گردد . دار الشفا دار الشفاى خيلى مجللى بهجهت عامهء ناس ، سواى مريضخانههاى عسكرى در خود اسلامبول هست كه از هرملّتى و ولايتى كه در آن دار الشفا روند ، بدون سؤال در نهايت دقّت پرستارى مىكنند و مخارجش از جانب دولت داده مىشود . حرفهها حجّار و نجار اين ولايت در حجّارى و نجارى آنقدرها [ 55 آ ] مسلطاند كه سنگ و چوب در دست آنها گويا سختى موم را ندارد . حجارى و نجاريهاى بسيار ممتاز ديده شد . سنگها به الوان مختلف از ولايات اطراف مثل فرنگستان و مصر به اين ولايت مىآورند . سربازخانههاى معتبر [ و ] قراولخانههاى خوب در همهجاى شهر بسيار است . وضع حمامها حمامهاى بسيار خوشوضع تمييز باصفا هست از سنگ مرمر . دو حمام ديدم كه سردخانهء « 15 » آنها ازجمله عمارات بسيار اعلى بود . بيوتات متعدد روى به
--> ( 15 ) . محتملا مقصود نويسنده از سردخانهء حمام ، همان بينه يا رختكن مىباشد . در سفرنامهء فراهانى ص 104 ) آمده است : « و در اطراف اين صحن حمام سرد دو مرتبه صفههاست و زمين صفهها حصير فرش است . در آن صفحهها صندلى و نيمكتها گذاشته و بر روى نيمكتها ، حولههاى سفيد كشيدهاند كه محل رخت بيرون آوردن است » .