بسم اللّه تعالى شرح سفر دويّم چاكر خانه‌زاد « 1 » ، عبد الغفّار ، به سمت خوزستان به تاريخ [ 6 ] شهر ربيع الثّانى 1306 هجرى ، مطابق 26 آذرماه جلالى 1 [ سال ] 810 و روز 19 قوس سنهء اودئيل 2 خيريّت دليل « 2 » . در اين سفر از قم الى خرّم‌آباد به اتّفاق جناب معتمد السّلطان آقاى ناظم خلوت هستم كه براى تنظيم امور الوار « 3 » و تعمير راه مأمور شده‌اند . با جمعى سوار زرّين‌كمر و فوج سيلاخور 3 و چند عرّاده توپ و يك نفر مهندس ميرزا عبد اللّه نام از شاگردان چاكر و يك نفر طبيب ميرزا عبد اللّه نام كه ابتدا به اسم ناظم خلوت مأمور شده از خرّم‌آباد به چاكر ملحق گرديد . اجزاى چاكر : محمد حسن ميرزاى سرتيپ ، استاد حسين معمار ، استاد نجفعلى نجّار به اتّفاق هفت نفر نوكر و هفت رأس مال سوارى و سيزده رأس قاطر مكارى « 4 » . مخارج ماهانهء همراهان را ديوان اعلى مرحمت فرموده ، ولى مخارج سفر آنها را چاكر ، از هر بابت ، متحمّل شد ، محض كمك و همراهى . روز دوشنبه [ 6 ] شهر ربيع الثّانى طرف عصر از طهران خارج شد [ يم ] . شب در حضرت عبد العظيم [ مانديم ] . صبح سه‌شنبه 7 [ ربيع الثّانى ] به سمت حسن آباد [ حركت نموديم ] . مدت دو ساعت رسيديم به كهريزك و سه ساعت ديگر ، از جادّهء جديد ، رسيديم به حسن‌آباد . اسب به روش عادّى ساعتى يك فرسخ حركت مىكند ، قاطر مكارى هر سه ساعت دو فرسخ ؛ و حسن آباد واقع شده است در مقابل قريهء زيوان « 5 » به فاصلهء ثلث فرسخ در طرف غربيش . تذكر : در پىنوشت‌هاى آخر سفرنامه ، توضيحاتى دربارهء كلمات ستاره‌دار ، با ذكر صفحه ، ارائه شده است .

--> ( 1 ) . در نسخهء خطّى : خانزاد ( 2 ) . صفت است براى اودئيل ( از سال‌هاى تركى ) نظير كلمهء مبارك در رمضان المبارك ( 3 ) . جمع لر ( 4 ) . « آن كس كه خر و شتر و جز آنها را كرايه دهد » ( فرهنگ معين ) . در اينجا به معناى كرايه‌اى است . ( 5 ) . در نسخهء خطّى : زيون .