سديد السّلطنه ، متخلّص به نهانى ( كبابى ) ، است . اين نسخه بنا به نوشتهء كاتب آن ، از روى نسخه‌اى به خطّ خود نجم الدّوله كه « در دستگاه نظام السّلطنه بوده » استنساخ شده و « تسويد » « 1 » آن در محرّم 1310 ه . ق پايان پذيرفته است . 37 نسخهء مزبور با خطّ نستعليقى كه كيفيت چندان مطلوبى ندارد ، طى 19 روز - از نهم تا بيست و هشتم محرّم الحرام 1310 ه . ق - با شتابزدگى نگاشته شده و شايد به همين سبب ، در آن ، كلمات و عبارات مبهم و ناخوانا و احتمالا سقط و تصحيفات و حتّى چندين مورد اشتباه و غلط املايى مشاهده مىشود . البتّه بروز اين اشتباهات غالبا فاحش ، از ناحيهء شخص فاضلى مثل سديد السّلطنه عجيب به نظر مىرسد و ظاهرا ناشى از همان « تعجيلى » است كه بنا به اذعان كاتب ، در كار نسخه‌بردارى پيش آمده است . اين احتمال هم متصوّر است كه شخص ديگرى ، به دستور سديد السّلطنه ، عهده‌دار كتابت آن بوده است . ملاحظات مذكور ، راقم اين سطور را بر آن داشت تا درصدد يافتن نسخهء ديگرى از سفرنامه برآيد و از طريق مقابلهء نسخهء موجود با آن ، كار تصحيح را با دقّت و اطمينان بيشترى قرين سازد . بدين منظور ، از استاد كامران فانى كه صرف نظر از « ذو الفنون » بودن ، نسخه‌شناس متبحرّى نيز هستند ، استدعا كرد كه چنانچه در مخزن كتابهاى خطّى كتابخانهء ملّى ، نسخهء ديگرى از اين سفرنامه سراغ دارند ، ميكروفيلم و يا تصوير چاپ شدهء آن را مرحمت نمايند . اتّفاقا استاد فانى هم ، احتمال اين امر را قوى مىدانستند . امّا تقاضاى نگارنده ، ظاهرا با جابجايى نسخه‌هاى خطّى و به هم خوردن ترتيب قرار گرفتن كتابها - به دليل فهرست‌بردارى جديد و يا به جهات ديگر - همزمان شد و در نتيجه ، با همه علاقه‌مندى و تلاشى كه استاد فانى ابراز فرمودند : اجابت آن درخواست ميسور نشد و از نسخهء مزبور نشانى به دست نيامد . شايد هم كه اصلا چنين نسخه‌اى در كتابخانهء ملّى وجود نداشته است . پس از آن ، نگارنده به اين انديشه افتاد كه از طريق تماس با بازماندگان مرحوم حسينقلى خان نظام السّلطنهء ما فى ، به نسخهء اصلى سفرنامه كه قاعدتا بايد به خطّ نجم الدّوله باشد ، دسترسى يابد . از اين‌رو ، به ديدار سركار خانم دكتر منصورهء اتّحاديه ( نظام ما فى ) شتافت و مراد خود را در ميان گذاشت . ايشان ضمن استقبال از تلاش‌هاى مصحّح ، اظهار داشتند كه آثار و كتابهاى مرحوم نظام السّلطنه در اختيار عروس ايشان كه اكنون در خارج از كشور به سر مىبرند ، قرار دارد و بنابراين ، دسترسى به نسخهء مزبور - اگر هم باقى مانده باشد - عجالتا امكان‌پذير نيست .

--> ( 1 ) . : سوادبردارى و رونويسى از نوشته‌اى .