حجّارى شده و حقير عاجز است از توصيف آن ! هزار افسوس كه خراب و ويران شده و الآن باغ حزن و اندوه است ! چند هزار تومان مخارج تعمير دارد . به نظر چاكر چنين مىرسد كه دولت آن را واگذار نمايند يا بفروشند به يكى از اعيان فارس مثل جناب صاحب ديوان يا قوام الملك يا نصير الملك كه آنجا را معمور و آبادان نگاه دارند مثل باغ جهان‌نما كه مؤتمن الملك خريده است به پانصد تومان و تعمير كرده كه حالا يكى از باغ‌هاى شهر است . شهر شيراز حصار قطور معتبرى داشته كه پايه‌اش از سنگ و آهك بوده و خندقى . بتدريج حصار را خراب كرده‌اند ، خندق را پر كرده‌اند و مشجّر ؛ به طورى كه عن‌قريب هيچ اثرى از حصار و خندق باقى نمىماند . وسعت شهر اندك زياده از طهران قديم است و تمام شهر آباد و ساخته از آجر و گل و گچ و عمدهء ابنيهء معروف آن‌جا منسوب است به مرحوم كريم خان وكيل ؛ من‌جمله چهار بازار و مسجد عالى و حمّامى كه حالا متعلّق است به جناب صاحب ديوان . و رؤيت هلال رمضان در باغ مؤتمن الملك شد . آنجا مذكور شد كه قلعهء كلات و حقّ كشتىرانى در روى مرداب انزلى و رودخانه‌هاى آنجا را دولت واگذار نموده است به دولت روس . در منزل فرهنگ صحبت شد كه در كوه بالاى باغ تخت ، به فاصلهء سه ربع فرسخ ، جسد مجوسى است كه هنوز عيب نكرده و متلاشى نشده ، آنجا پنهان داشته‌اند . امروز دوم رمضان مذكور شد كه شخص مستى با دو بطرى عرق در مسجد آقا ميرزا على اكبر مجتهد به دست آمده . حدّ شرعى بر او به عمل آمد . باغ دلگشاى جناب صاحب ديوان از باغ‌هاى معتبر است در شيراز كه مانندى ندارد و تمام مركّبات خيلى منظّم و عمارت و گلستان و آب جارى زياد دارد . سالى هشتصد تومان اجاره مىدهند . نارنج آن حمل مىشود به اصفهان . هفت تن باغچهء با حالتى است و چند نفر درويش با حالت آنجا ملاقات شد . مسجدى حاجى نصير الملك در جنب خانهء خود ساخته ، قريب بيست و پنج هزار تومان مخارج [ آن ] شده . خيلى مزيّن است ، تمام كاشى و سنگ بزرگ و ستون‌هاى سنگ ؛ و فلاحت رزستان « 1 » ديم را جناب صاحبديوان در شيراز شيوع داده و خود در دامنه‌هاى كوه‌هاى اطراف زياد غرس نموده‌اند و بسيار خوب كاريست ان شاء اللّه زيادتر شيوع خواهد يافت . شب شنبه 3 رمضان جناب آقاى شيخ حسين شيخ الاسلام و پسرش و آقا على آقا ، شيخ طريقت ، و پسرش و مجد الاطّباء تشريف آوردند به ديدن . سؤال شد از سبب وقوع خوف قبل از مقابلهء حقيقى در وقتى كه جرم نيّرين هر دو در فوق افق باشد . حقير جواب آن را گفت و به

--> ( 1 ) . محلّ كشت مو ، موستان