پيترو دلا واله ( مترجم : شعاع الدين شفا )
59
سفرنامه پيترو دلا واله ( قسمت مربوط به ايران ) ( فارسى )
هندى و اجراى موسيقى با آلات عجيب و نامأنوس خود مىپردازند . جزء اين آلات ، يكى هم طبلهايى است كه به شكل بشكه ساخته شده و از هر دو طرف ممكن است آن را به صدا درآورد ؛ بدين معنى كه با يك دست به يك طرف و با دست ديگر به طرف ديگر مىنوازند . آلت ديگر مركب از دو قطعه فلزى است كه يكى از آنها مقعر و به شكل زنگ ساعتهايى است كه معمولا به گردن آويزان مىكنند و قطعهء ديگر شكل خاصى دارد كه با دست راست مىگيرند و با زدن آن به قطعهء اول كه در دست چپ قرار دارد ، صدايى شبيه زنگ درمىآورند . رقاصههاى هندى هماهنگ با نواى موسيقى هر چند يك بار محكم يا آرام و به فاصلههاى كم يا زياد ، چكمههاى خود را به زمين مىكوبند و صداى موزونى ايجاد مىكنند . آلات موسيقى ديگرى نيز مورد استفاده قرار مىگيرد كه ما به هيچ يك از آنها آشنايى نداريم و نواى آنها براى ما كاملا بيگانه است . رقصها غالبا عبارت از اين است كه سر و تمام بدن را به يك طرف متمايل مىكنند و آن را به محور يكى از پاها به چرخ درمىآورند و از گردش دنبالهء آويزان روسرى ، كه با ابريشم و طلا بافته شده و رنگهاى قرمز زيبايى كه در آن به كار رفته ، منظرهاى بس تماشايى به وجود مىآيد . بايد بگويم امروزه در هند بعضى از زنها بهخصوص مغولها به سر خود پارچهاى به طور مستطيل مىبندند كه تقريبا شبيه دستار مردان است ؛ با اين تفاوت كه از انتهاى آن دنبالهاى آويخته شده است . رقاصههاى ديگر ، كه سر آنها همانند سر غالب زنهاى بتپرست برهنه است ، موهاى بلند خود را خرمنوار به اطراف ريختهاند يا ضمن رقص چنين مىكنند و با خم كردن سر و بدن خود به عقب ، به گيسوان پريشان خود حالتى بس سرورانگيز مىدهند و اين زنان در موقع چرخيدن ، سر خود را به نوك يكى از انگشتان دست تكيه مىدهند و به همان وضع بدن خود را به حركت درمىآورند ، كه آن نيز حركتى بسيار دلچسب و موزون است . رقاصهها غالبا رنگى تيره ولى در عين حال صورتى ظريف دارند و من واقعا بعضى از آنان را بسيار زيبا يافتم و اين رقصها نيز بر حسن و ملاحت آنان مىافزود . بانيانها در موقع جشن و سرور از سر تا پا به رنگ سفيد ملبس هستند ، منتهى لباس آنان در روى سينه با مادهء زعفران به رنگ زرد تيره درآمده و دستار آنها نيز با همين ماده رنگ شده است . در داخل رنگ زرد با صندل نقطههاى قرمز گذاشتهاند و اين دو رنگ به اندازهاى در نزد هندىها متداول و مورد علاقهء آنان است كه حتى در پيشانى خود نيز خالهايى با همان شيوه مىگذارند و بعضى اوقات ، ضمن بازى و تفريح ، رنگهاى مايع قرمز و زرد به روى يكديگر مىپاشند و من تصور مىكنم اين امر قسمتى از آداب