پيترو دلا واله ( مترجم : شعاع الدين شفا )
55
سفرنامه پيترو دلا واله ( قسمت مربوط به ايران ) ( فارسى )
مكتوب سوم از اصفهان - 18 دسامبر 1617 طى نامههاى قبلى كه در ماه مارس سال جارى 1617 براى شما فرستادم ، شرح مسافرتم را از بغداد تا به اينجا دادم و بهعلاوه از قسمتهاى جالب اصفهان و بهطور كلى ايران ، اطلاعات دقيقى را كه جمعآورى كرده بودم ، تا حدى به اطلاعتان رسانيدم و اكنون نمىدانم ديگر چه مطلبى مىتوانم به آن اضافه كنم . دو موضوع به يادم آمد كه در نامههاى قبلى ، به اختصار به آن اشاره كرده و وعده داده بودم وقتى اطلاعات دقيقترى پيدا كردم مفصلتر بنويسم و حالا كه مطلب ديگرى براى نوشتن ندارم و از طرفى اطلاعات بيشترى دربارهء موارد فوق پيدا كردهام ، به شرح آنها مىپردازم و شايد ضمن نوشتن ، مطالب ديگرى نيز به خاطر بياورم و اضافه كنم . يكى از دو موضوع ، راجع به هندىهاى بتپرست كه در اصفهان زياد هستند . آنان از وطن خود به اين شهر مهاجرت مىكنند و در اينجا متوطن مىشوند و به شغل تجارت مىپردازند . اين هندىها را ما طبق اصطلاح خودمان « بانيان » مىناميم . موضوع ديگر راجع به ايرانىهايى است كه هنوز آيين قديم خود را دارند و گرچه در اصفهان زندگى مىكنند ؛ ولى در خارج اين شهر ، در محلهء جداگانه به سر مىبرند ؛ يا بهتر بگويم در قسمتى از اصفهان ساكن هستند ، كه يك رودخانه ، آن را از بقيهء قسمتهاى شهر جدا مىكند .