پيترو دلا واله ( مترجم : شعاع الدين شفا )
52
سفرنامه پيترو دلا واله ( قسمت مربوط به ايران ) ( فارسى )
همچنين به يادم افتاد كه از مدت كوتاهى به اين طرف ، يعنى در زمان همين شاه ، نيرويى مركب از تفنگچيان به وجود آمده است ، كه از افراد پياده بوده و براى دفاع از قلاع نظامى از وجود آنان استفاده مىشود ؛ ولى آنان تاج بر سر ندارند و از قزلباشها يا اصيلزادگان نيستند و سرداران بهخصوصى دارند و بهعلاوه تصور نمىكنم تمام ايالات داراى چنين نيرويى باشند . قواى توپخانه نيز در قشون شاه هست ؛ منتهى مركب از توپهايى است كه از دشمن به غنيمت گرفته شده و شاه از آنها استفاده نمىكند ؛ زيرا نمىخواهد به اين ترتيب مجبور به سكون شود چون نيروى توپخانه تحرك ساير نيروهاى نظامى شاه را كه با سرعت زيادى در حركتند ندارد و حمل و نقل آن در كوهستان عملى دشوار و پرزحمت است .